As doenzas dos concellos galegos. A autonomía local

“E o Marcelino non dí nada, está coma aparvado. Hai un silencio. E no silencio coma un arrastre, coma unha fouce que pasa segando” (Fins do mundo, Bernardino Graña). En canto pase o 28 de abril, as Cortes do Estado deberían retomar o debate territorial, adiado dende hai tempo e endemoñado polos partidos...

As doenzas dos concellos galegos. Preludio

“O que sucedeu despois é un longo relatorio de desolación e espantos onde o mundo estoura en mil anacos, tal e coma un castelo de area que se derruba” (A cidade dos Césares, Víctor Freixanes). Ovindeiro 26 de maio tocan as undécimas eleccións, despois da restauración da democracia no Estado español (as...

A herdanza das alforxas enzoufadas

“Súpeto, vin que o can encollía o rabo entre as pernas, agachaba as orellas, por un intre fitaba para un ponto indefinido e saía a mea carreira coa barriga achegada ao chao.” (Arraianos, Xosé Luís Méndez Ferrín). Malia a teimosía de políticos e medios de comunicación sistémicos, afanados en persuadirnos de...

Galicia e a orde natural das cousas

“Sempre pensei que as coisas pudessem correr mal mas não tão depressa, mas não daquela forma.” (A ordem natural das coisas, António Lobo Antunes) O cálculo aritmético cos sumandos actuais non dá a suma necesaria. Mais a política non é álxebra, é mecánica cuántica, e iso é outra historia. Na política, e na...

O ano dos zunados patrios

“Somos como un caballo sin memoria, /  somos como un caballo /  que, no se acuerda ya /  de la última valla que ha saltado”  (El Salto, Nueva Antología Rota, León Felipe) O ano que está a piques de tocar a chanca podería ser recordado como “o ano do tridente”, porque nos confirmou...

Crónica do día seis do corrente

“As forzas vivas do barrio, maioristas de alpiste, axiotistas do aceite e un propetario de autoescola, celebraban o patrón con festa de pote e discursos” (Miss Ourense, Bieito Iglesias). O pasado seis do corrente, na capital do reino dos dous reis, acolá tan lonxe, remexianse con absoluta naturalidade as...

En Marea e a agulla de marear

Que “Somos qualquer coisa que se passa no intervalo de um espetáculo; por vezes, por certas portas, entrevemos o que talvez não seja senão cenário. Todo o mundo é confuso, como vozes na noite.” (Livro do desassossego,  Fernando Pessoa). A paisaxe política galaica é a perfecta silueta da cita da...

Os Bolsonaros que inzan ao noso carón

“Pouco antes de morrer,/ díxolle ó pobo:/ Deus che dea ira,/ que paciencia tes de abondo.” (Do poema  “O profeta”, “Cimenterio privado”, Celso Emilio Ferreiro). Ese acordo do Goberno de Sánchez, malia o informe desfavorábel do Consello de Estado, pretendendo que o Tribunal Constitucional tombe a...

Teimando a favor do urxente e necesario

“Hai que poñer o sangue tercamente,/ como outro golpe dado contra a nada.” (Do poema Xunta o río, Profecía do mar, Bernardino Graña). Hai uns días soubemos que no Brasil –alá nas Quimbambas, a diferenza de Venezuela, aí ao lado– está a piques de gañar as eleccións un tipo encadrado na extrema dereita polos...

Bos e xenerosos ou imbéciles e escuros?

“Viver é fazer meia com uma intenção dos outros.” (“Livro do desassossego”, Fernando Pessoa). Galicia, malia contar con excelentes condicións para que acontecera o contrario, posúe un dos territorios máis desordenados e estragados de Europa. Os poderes centralistas –coa conivencia dos aparentemente autóctonos–...

A teimosía dos teimudos

“Daime o oubeo do can, a voz da estrela, / o silencio das toupas esfuracando a noite,  / o vento salaiando nas caracochas” (Do poema “Daime”, Calados esconxuros, Antón Tovar) Houbo un día na intrahistoria da restauración borbónica –o seguinte ao das eleccións xerais de 1982– no que os de Floxás mesmo...

Pedro, ou... Pedro (Sánchez)?

“Os Estados uma vez que costruem, selecionan e identificam un inimigo que é funcional adotam un caráter esencialmente conservador e, portanto, são resistentes a avançarem con a sua substitução total por um ator novidoso” (“Vidas culpáveis ”, Borxa Colmenero). Que queres que che diga, a min este Pedro Sánchez...

Rajoy, sempre tan despistado

“O seu rostro inmóbil fai del un obxeco inanimado, unha cousa, algo inerte.” (A ferida do vento, Antón Riveiro Coello). O infausto Rajoy leva tempo sen gañar para desgustos, falto de puntaría, antes de tocar de despedirse da cúspide, á que sempre chegou, sen zumegar demasiado. Primeiro botárono do goberno,...

Somos o que comemos, señor Feijoo

“Os actos de decisión estámolos exercendo en tódolos eidos da vida: no cotidiano, no xogo, na arte e, por fin, na moral e na política.” (Diario sin datas, Antón Tovar).   O señor dos Peares pretendía que esqueceramos aquela preciosa foto en tecnicolor con Marcial Dorado fotografándose con Cospedal,...

Un cuco papudo no niño dunha gaivota

“Marchaba xa moi apesarado, cando albiscou entre bidos esveltos e carballos veriños unha casopa coas paredes de terróns e o teito de colmo.” (A lenda da lagoa de Antela, Delfín Caseiro). O cuco papudo é un paxaro da familia dos cucúlido que, á hora de pór o ovo, ten especial predilección polo niño da pega....

Feijoo non leva acento, leva unha pexa nos miolos

“Escoitei dicer que hai unha montaña / e no interior da montaña unha caberna / e na caberna un corazón que pode ser á vez un vaso / ou a inscrición dunha lenda” (Heloísa, Chus Pato) Diga o que diga e conte o que conte, é evidente que nas últimas dúas semanas, Feijoo non fixo outra cousa que non fose tratar...

Gañaron "iles"

“O primeiro enfrontamento, en campo aberto, resulta favorábel ao exército sarraceno, que sorprende os cristiáns con unha extratexia inesperada”. (A Romaría da Saínza, Mouros e Cristiáns, Delfín Caseiro).   A comezos de 1978, cando se convocaron eleccións ás Cámaras Agrarias, operaban no noso agro...

O zunido dos abesouros

“Casas vellas, cos seus alpendres e corredores de madeira, apéganse á rúa delgada por onde o coche circula a modo, sen apenas axotar ao can que dorme debaixo dun carro, alleo á troula dunha panda de galiñas”.  (A quinta de Saler, Antón Riveiro Coello)   Nun lugar que talvez se debería...

Ideas frouxas, política enferruxada

“Alá por onde pasabamos só atopabamos edificios grises a medio caer. O bermello desaparecera dos beizos da mulleres, e nos ollos da xente non había cor de ningún tipo. Ollos sen vida en corpos demasiado expostos á proximidade da morte”. (Os fillos do mar, Pedro Feijoo) As fauces do tempo están a piques de...