La Región

CULTURA

Un arquivo do século XIX avala o Camiño Rosendiano

O documento, datado na Desamortización, remite a un "Hospital de Peregrinos" na rúa Colón

Estado actual da rúa Colón, onde se situaba este Hospital de Peregrinos.
Estado actual da rúa Colón, onde se situaba este Hospital de Peregrinos.
Un arquivo do século XIX avala o Camiño Rosendiano

A aparición dun documento que remite á posible existencia dun Hospital de Peregrinos durante, cando menos, a última etapa de presencia benedictina en Celanova podería servir de impulso para que a vila avance na súa reclamación para que o Camiño de San Rosendo se recoñeza como ramal Xacobeo. Foi o historiador celanovés Javier Gándara quen chegou ó documento mentres buscaba información sobre a Desamortización de Mendizábal para o seu traballo de fin de máster no Arquivo Histórico Provincial de Ourense. O inventario está asinado, entre outros, polo último abade de Celanova, Bonifacio Ruiz. 

En 1835 o Estado expropiou os bens e terras que ata aquel momento pertencían á Igrexa e, a raíz do proceso, a lei establecía a obriga de realizar un inventario de tódalas propiedades dos mosteiros e o de Celanova non foi unha excepción. É na parte do patrimonio inmoble onde se cita que, entre as edificacións que pertencían ó Mosteiro de Celanova, incluíase "otra casa sita en la calle Fuente Trigal, llamada Hospital de Peregrinos". Esta frase, que remite a unha vivenda situada na que hoxe se coñece como Calle Colón, podería servir como fío do que tirar para analizar a presencia de transeúntes que facían parada en Celanova no seu camiño cara Compostela. "Agora hai que investigar que tipo de peregrinos eran", explica Javier Gándara.

Non sería este o único documento que remite a unha estreita relacíon entre os sistemas monacais de Celanova e Santiago, senón que varios documentos falan tamén da existencia de propiedades inmobles do Mosteiro celanovés nas proximidades da Praza do Obradoiro, un dato que o Concello ten sumado ó argumentario co que vén avalando a súa petición do ramal Xacobeo para Celanova. A descuberta deste documento sobre a existencia dun "Hospital de Peregrinos" deberá seguir agora os seus cauces, tanto de investigación como administrativos na Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta, para determinar a viabilidade da declaración do Camiño de San Rosendo como ruta oficial a Compostela.


Celanova e a Baixa Limia, unha década de peticións


A reivindicación da declaración do Camiño de San Rosendo como ramal da ruta Xacobea cumpre xa 10 anos. Dende 2009, institucións e colectivos sociais das comarcas Terras de Celanova e a Baixa Limia levan solicitando este recoñecemento, amparado na historia documentada. 

O Camiño de San Rosendo estaría constituído pola ruta que une Braga e Ourense, onde o percorrido enlazaría coa Vía da Prata e a súa declaración oficial conta, ademais, co apoio das cámaras portuguesas de Braga, Amares e Terras de Bouro. Neste tempo téñense realizado andainas e xornadas reivindicativas e mesmo o grupo En Marea defendeu unha proposición non de lei no Parlamento de Galicia defendendo a iniciativa. Hai agora un ano, Patrimonio amosou o seu compromiso de estudiar esta declaración de cara ó Ano Santo do 2021. Dende as comarcas implicadas téñense enviado varios informes ó Goberno galego que inclúen testemuñas como a construcción dun hospital de peregrinos en Verea, a propia Vía Nova ou o feito de que Celanova garde os restos de San Torcuato, discípulo do Apóstolo.