A rúa do Instituto

Poucas ou ningunha ata hoxe, son as fotografías antigas que teño da que no seu día foi unha das rúas máis comerciais da cidade. Se o amigo Arturo Vispo animouse a presentar o seu excepcional traballo sobre a rúa dos Zapateiros (perdón! rúa dá Paz), el mesmo (calidade e lembranzas sóbranlle) ou algún outro amigo debería animarse a rememorar a vida da rúa do Instituto.

Permitídeme que eu faga un adianto do que me gustaría ler de mans dun autentico profesional:

A Historia

Froito do primeiro ensanche da cidade, nace esta estreita callejuela. Os seus primeiros ocupantes, do mesmo xeito que a paralela Arcediagos (Gloria), foron xente de Igrexa e de clases medias da cidade; sábese da existencia dun vello forno de pan, e pouco máis en canto a negocios.

Conta a historia que nela obrigouse a residir á comunidade xudía, os anos antes da súa expulsión; descoñezo si porque nela estaba situada a sinagoga, ou esta erixiuse eiquí porque se lles concentrou na zona.

O seguinte fito histórico fálanos da instalación dos Xesuitas a mediados do século XVII, que construíron o edificio do que foi seminario, e a actual igrexa de Santa Eufemia. Uns cantos anos antes (case 100, pero é que en historia iso non é moito) edificouse o máis belo edificio que se conserva, o pazo de Oca Valladares (actual Liceo).

Ese edificio dos Xesuitas, tivo que compartilo o Seminario co Instituto durante uns incómodos cursos académicos (incómodos polas estreiteces). Ese é precisamente o motivo de que a rúa chamásese do Instituto, aínda logo de haberse trasladado este centro académico ao seu novo edificio no Posío. Neses anos -comezos do século XX-, creo que se obtivo a fotografía que hoxe vos ensino.

Os Negocios

Profundar nestes datos históricos, é aderezalos con vivencias da vida cotiá, como rememorar a pastelería do Macarrillo, o a tenda de ultramarinos de Gustavo Valencia (o lado do Liceo, no nº 9) antes do seu paso na Praza Maior, sen olvidar a competencia que supuña don Alfonso Román ca sua tenda Al Paraíso (Instituto, 8). A decir verdad non competían seriamente, xa que mentras o Valencia era máis de fresco e horta, Al Paraíso traballaba chocolates, embutido e licores.

De paso obligado era visitar o escaparate da sombrerería do Malleira (nº 3), o do Barato (nº 12) e da Palma (nº 6) , a paquetería do Lameiro (nº 18), ou a do Carballo (nº 10), a dos Chantada ou García (nº 5); contemplar as novidades na Electra de don Pío Príncipe (na esquina de santa Eufemia), recordar ao bo de Mosquera na entrada da súa zapatería; pescudar se o café Méndez Núñez de verdade estivo en fronte do Instituto; ver as revolucionarias maquinas de coser da casa Singer, as armas e os instrumentos musicais de Pascual, e tantas e tantas historias que encerran estas pedras. Ah! esquecíame de que A Mariposa resiste os embates do tempo cos seus exclusivos artigos para os ourensáns do futuro.

Algun día teremos que facer un traballo máis serio, que nos axude a evitar as discusións lóxicas que promove o feito de que a maioria dos baixos ao longo da historia tiveron outros negocios. Pero polo de agora ide xuntando estes cos que tedes nas vosas cacholas; ¿non vos soa?: Genola, cas súas favorecedoras faixas de ballenas; a reloxería do Barbosa; a pastelería de Tomás Aparicio (que hoxe lembramos como de Milhojas e antes do citado Macarrillo); a camisería La Ideal, de Aquilino Ferreiro; La Modernista, La Moda, El Derroche, El Primor... unha longa lista de nomes que a cada xeneración suxirenlle diversas lembranzas: a farmacia do doutor Vidal, o do X2, que logo pasou as mans da familia Barja, a xoiería de Ángel, etc.