Programa da Festa dos Fachós de Castro Caldelas

Castro Caldelas celebra a Festa Ancestral dos Fachós o 19 de xaneiro o anoitecer "entre lusco e fusco": É unha das festas de culto ao lume máis importantes de Galicia, declarada Festa de Interese Turístico e Ben de Interese Cultural, mantida pola comunidade e polo concello, que incluso promove o cultivo de centeo para os fachós

O Gran Fachón presidirá a Procesión de Lume seguido de centos de pequenos "Fachós" nun percorrido máxico polas rúas do Casco Histórico coa soa iluminación do lume e a do Castelo.

Celebrase a tradicción que data do 1751 donde unha peste asolaba a Comarca e os veciños saíron o anoitecer en Procesión cós seus Fachós de Palla, que era a luz que tiñan.

Posiblemente sexa a Festa documentada máis antiga de Galicia e das poucas donde se venera o lume.

Programa:

• Saída do Gran Fachón entre ás 7:30 ás 7:50h da tarde do adro do Santuario. Acenderá o Fachón a Alcaldesa de Castro Caldelas e o Dr. X. de Patrimonio acompañados de Alcaldes e outras Autoridades. De seguido sairán os máis de 400 Fachós individuais.
• O remate da Procesión os restos do Gran Fachón e dos pequenos deposítanse na enorme Cacharela, e tamén se queima o S. Sebastián feito igualmente de Palla.
• Comeza entón a parte gastronómica da Festa: Os Chourizos feitos en Caldelas e curados con fume de Carballo, bo Pan de Caldelas, Viño da D.O. Ribeira Sacra subzona de Castro Caldelas e unha monumental Queimada. E a Bica Manteigada que poden saborear polos bares da vila.

Acompaña a Festa a música tradicional e das Charangas, os Vivas a S. Sebastián, o lume e o agarimo e ganas de diversión dos veciños e visitantes.

Orixe da Festa dos Fachós

A esta Festa dos Fachós achégase xente de moitas partes para participar desta festa que rememora a tradición da loita contra a peste, nunha epidemia do século XVIII, aunque tamén se pensa que responde a un ritual de purificación e protección e mesmo a rituáis celtas.