Dos vecinos de la comarca de A Limia mantienen vivas las corozas

TRADICIÓN GALLEGA

Celso y Jose, tio y sobrino, hacen los tradicionales chuvasqueros gallegos para conservar la tradición

Dos vecinos de la comarca de A Limia mantienen vivas las corozas | Martiño Pinal

La Galicia rural no se entiende sin las corozas, los impermeables hechos de juncos. Pese a la importancia que tuvieron en la sociedad, hoy ya pocos saben como elaborarlos.

En la pequeña aldea de Vilar, en el concello de Calvos de Randín, viven dos vecinos que han vuelto a hacer corozas para mantener viva la tradición. Allí, en el último pueblo gallego antes de la frontera con Portugal -a unos tres quilómetros-, residen Celso y Jose Ferreira, tío y sobrino.

La recuperación de este saber nació de Celso, que a sus 87 años recuerda aún como las corozas eran una estampa habitual en aldea. “Cantas fixen de novo!”, exclamó Celso, quién llevaba más de cuarenta años sin hacer una coroza. Contó como con la popularización del plástico quedaron en desuso: “Non había máis cousa ca esto, moito nos valeu para dormir no campo dentro delas, libraba da chuvia e do frío da noite, que non era fácil”.

El arduo y monótono trabajo de apretar los juncos.
El arduo y monótono trabajo de apretar los juncos. | Martiño Piñal

Jose se sumó hace un año a la empresa de su tío: “Recuperala cando estaba xa perdida”. Los juncos que utilizan se recogen a final de verano, “cando están grandes e cumplidos e valen para secar”, un proceso que requiere de unos 15 días “dependendo do sol e do aire”. “Este ano houbo varios días de moito calor e 10 días foron suficientes”.

Celso contó que “unha coroza dura moitos anos, dependendo por onde vaias”. “Se te metes por carballeiras, como facía a xente antes ao pastorear o gando, as fibras engánchanse nas ramas”, aclaró Jose. “Eu teño unha que terá preto de corenta anos”, espetó Celso, “non a puxen case”, aclaró entre risas.

Un conocimiento conservado a través de generaciones.
Un conocimiento conservado a través de generaciones. | Martiño Piñal

“Non se lle pode pór precio a un proceso tan laborioso”

Celso y Jose contaron como se elaboran estas piezas: “O primeiro que se fai é a asa de colgar -la parte superior de la coroza, visible en la foto-, comezando coa coroza polo revés”. Partiendo de estos primeros juncos, entrenzados con mucha presión -y precisión-, “vaise facendo o esqueleto da coroza, estas cordelas que suxeitan o resto de xuncos”, acalaró Celso, “dunha van nacendo máis, coma os nosos nervios”.

Este largo proceso hacen que “se cansen bastante os dedos, senón estas afeito non aguantas nin media hora. Hai que apretala moito”, apuntó Jose, “e logo claro, hai que ir mirando a caida para que quede ben”. “As mulleres empregaban corozas dunha soa peza”, afirmó Celso -la de la izquierda en la foto-, “e os home esta como a que levo eu” -a la derecha-.

Hai xente que pregunta para mercalas, pero non se lle pode pór prezo a un proceso tan laborioso”, explica Jose, “pero hai quen sí valora o traballo”, sumó Celso. “Son moitas horas, eu estimaria que o prezo ronda uns 500 euros se teño que dicir algo”, aclaró Jose.

Contenido patrocinado

stats