33 alcaldes de Ourense valoran la unidad de los vecinos ante los incendios y apuntan al desaprovechamiento forestal
HABLAN LOS REGIDORES
Este domingo se cumple un total de quince días ininterrumpidos de lucha contra las llamas y de una gran movilización de autoridades y vecinos en una multitud de concellos de la provincia de Ourense. Un movimiento de profesionales, voluntarios y vecinos que han intentado poner freno, con todo tipo de medios, a los incendios forestales que han arrasado más de un 10% de la superficie de Ourense. La voz de los alcaldes, que conocen su bien su territorio, tiene un peso destacado. Estas son sus primeras reflexiones:
El efecto del fuego en varios concellos de la provincia se traduce ya en estas cifras:
- 89.000 Superficie quemada en la provincia durante los últimos quince días, a falta de ampliar las estimaciones del fuego de Valdeorras
- 30.000 Aproximación de las hectáreas quemadas en el incendio de Valdeorras, el más grande registrado en la historia de Galicia
- 19.000 Superficie quemada en Chandrexa de Queixa, que afecta entre otros, a municipios de Manzaneda, Montederramo, Vilariño o Trives
- 17.000 Hectáreas afectadas por el fuego en el incendio que se inició el martes 12, afectando a las zonas de Oímbra y Xinzo de Limia, que ya se encuentra estabilizado
- 15% Superficie forestal total quemada, durante los incendios forestales que mantuvieron en vilo a toda la provincia de Ourense, a lo largo de los últimos 15 días
- 2 Incendios que siguen activos este domingo 24 de agosto, tras 15 días de fuego. En concreto, Pena Trevinca, donde las llamas seguían avanzando hacia Casaio, y Chandrexa-Vilariño de Conso.
Los alcaldes hacen sus primeras reflesiones ante la situación de emergencia provocada por el fuego en sus concellos estas últimas semanas:
“Eu non ía permitir que ningún dos meus veciños durmise dentro dun pavillón”
En Trives los incendios se cebaron contundentemente con la población, creando circunstancias realmente complicadas. “É unha situación dramática ver como se queima a vida de todos os veciños”, indica. Todavía están pendientes de cuantificar todos los daños, pero se han quemado naves y varias casas: “Unha delas ardeu completamente, non queda nada de nada. Era dun matrimonio de Vigo. Quedaron só cinzas”, explica apenada la alcaldesa. Hubo un número de ciudadanos desplazados importante, pero desde el Concello se pusieron todas las facilidades para darles un sitio donde dormir. “Eu non ía permitir que ningún dos meus veciños durmira dentro dun pavillón”, indica Domínguez.
“Foi o peor incendio da historia de Manzaneda”
Manzaneda sufrió el incendio más grande de su historia, donde se vio afectado el 70% de municipio, incluida la Estación de Montaña. A pesar de esto, Fernández considera que “con moito esforzo de todos” pudieron salvar todas las aldeas y mucho ganado. n
“Reclamamos unha solución para o noso vertedoiro”
A Rúa todavía está recuperándose de los incendios. Fue afectado el 91% del término municipal, se quemaron naves y la fábrica de Autoneu fue dañada. Todavía sigue ardiendo el vertedero: “Reclamamos unha solución a este tema, non o entendemos”, protesta Albert.
“Nunca esquecerei os berros dos meus veciños”
En Larouco inició el que ya es el mayor incendio gallego de la historia. “Dáme moita mágoa que se esta desgraza leve o noso nome”, se lamenta Lamela. Para la alcaldesa, ha sido una situación realmente complicada: “Nunca esquecerei os berros dos meus veciños”.
“Foi un milagre que non lle pasara nada a ninguén”
En Riós llegaron a estar 10 núcleos de población en jaque de manera simultánea, “aínda que por sorte non lle pasou nada a ninguén, foi un milagre”. La alcaldesa agradece enormemente la colaboración de todos los vecinos, que fueron fundamentales para que todo saliera bien.
“As franxas de protección non estaban como debían”
En Vilardevós dio salida esta destructiva ola de incendios. Pérez recuerda lo vivido en esta semana con “raiba e impotencia”. La regidora explica que las franjas perimetrales no estaban como debían, pero reclama “apoio administrativo” para poder controlar esa situación.
“Esta unión do pobo hai moitos anos que non a vía”
Cualedro sufrió enormemente el incendio procedente de Oímbra, que afectó a 18 de sus 20 núcleos de población. El fuego llegó a quemar casas, alguna de ella habitadas. “A única cousa boa que lle vexo a isto foi unha unión do pobo como hai moitos anos que non vía”.
“Hai veciños que axudaron, pero tamén veciños que teñen a culpa por non limpar as súas fincas”
En San Cibrao das Viñas se vivieron situaciones de gran peligrosidad debido a la cercanía de las llamas con las viviendas. Debido a que los incendios se dieron en un entorno urbano, la alarma fue generalizada y los vecinos fueron los primeros en luchar contra el fuego, antes incluso de que pudieran llegar medios. Novoa siente orgullo por los que ayudaron, pero también denuncia que se sufrieron momentos de gran tensión debido a los propietarios que no limpian sus fincas: “Hai veciños que axudaron, pero tamén veciños que teñen a culpa da situación”, precisa. No hubo que lamentar daños a infraestructuras, pero el polígono de Barreiros se vio seriamente amenazado.
“En media hora estaba ardendo todo o concello”
En Petín la situación se descontroló rapidamente. “En cuestión de media hora estaba ardendo todo o concello”, explica Bautista. En la localidad ardieron varias casas y tractores. “Aínda miro o aire de cando en cando nerviosa por se vexo fume”, se lamenta la alcaldesa.
“Os concellos non podemos limpar fincas privadas”
O Bolo sufrió el fuego duramente, ardieron seis viviendas. El alcalde, que tomó posesión hace dos meses, ha tenido un primer reto muy difícil. Además, se queja de que el municipio no tiene medios para limpiar las fincas privadas de las que no se ocupan sus propietarios.
“Agardo non ter que vivir o que pasou nunca máis”
El alcalde de Rubiá califica lo acontecido en el municipio como “un desastre ecolóxico en todos os sentidos”. Indica que se vivieron situaciones “realmente dramáticas” que le afectaron personalmente de manera profunda: “Espero non volver vivir o que pasou nunca”, añade.
“A xente ten moitos medos e temores, como é normal”
En A Veiga sabían que si el fuego entraba por Pena Trevinca no tenían manera de luchar contra él, pero lograron solventar la situación lo mejor que pudieron. Los vecinos vivieron momentos complicados: “A xente ten moitos medos e temores, como é normal”.
“Os incendios que vin foron claramente intencionados”
Barreal, con experiencia previa como bombero, ha vivido una situación muy difícil en Laza: “Na miña vida apaixónanme as emerxencias e a política e sentinme frustado nas dúas”. Y considera que, bajo su criterio, los incendios que vio fueron provocados: “Prendía contra o vento”.
“Esperamos axudas, ardeu o modo de vida de moita xente”
Oímbra fue uno de los lugares más castigados, con brigadistas del municipio todavía ingresados en el hosptal y el origen de uno de los incendios más grandes de la esta ola. “Estamos á espera de axudas, ardeu o modo de vida de moita xente”, indica Villarino.
“A gandería e a agricultura foron moi afectadas”
A Gudiña sufrió por varios focos el fuego a la vez y fue un lugar más donde la ayuda de vecinos y voluntarios resultó fundamental. Ogando después de todos estos días todavía pide precaución ante nuevos focos y destaca la “afectación da gandería e da agricultura”.
“A nosa terra é xenerosa. Debo dar unha mensaxe de esperanza a outros concellos”
El concello de Carballeda de Valdeorras dentro de su comarca “ten unha situación privilexiada”, indica su alcaldesa. González indica que no ardió ninguna casa ni corrieron peligro en comparación con otros, aunque sí se han quemado puntos emblemáticos como Pena Trevinca, el punto más alto de Galicia. “Por sorte, non chegou a entrar no Teixadal grazas á acción dos veciños” en un lugar donde los medios terrestres tienen dificultades para acceder debido a la orografía. Explica también que se siente muy triste como parte de la comarca de Valdeorras y recuerda los incendios de 2022: “Eu estiven onde están outros concellos. A nosa terra é moi xenerosa, debo dar unha mensaxe de esperanza aos outros concellos”. En esto momentos Carballeda de Valdeorras es el concello ourensano donde el fuego mantiene más potencia, aunque lejos de zonas habitadas.
“Por fin hai calma para nós. Tensa, pero xa existe”
En A Mezquita se inició otro de los grandes incendios de esta ola, que quemó 10.000 hectáreas. Su alcalde todavía considera “pronto” para evaluar los daños ocasionados en el concello. Con todo, tras apagar todos los focos que lo amenazaban por fin parece haber menos peligro: “Hai calma. Tensa pero xa existe”, indica Pérez.
“Se non apagamos os incendios no intre en que se producen, non vai quedar unha árbore en España”
Vilamartín de Valdeorras está siendo una de las zonas más castigadas por los incendios. Su alcalde todavía dice estar “encajando el golpe”. Indica que la parte anímica es la más complicada: “A xente fártase de chorar”. Tras el fuego, le preocupa ahora qué pasará cuando llueva debido a los restos del incendio: “Temos moitas aldeas na montaña en zonas de moita pendente, preocúpanos o que pasará se hai unha riada” y afirma que ya están contemplando soluciones. Con todo, se alegra de que no hubiera víctimas personales que lamentar y que las personas evacuadas de sus viviendas estén ya realojadas. Reclama mejorar el sistema de detección de incendios porque considera este tipo de fuegos absolutamente incontrolables. “Se non conseguimos apagar os incendios no momento que se producen, non nos vai quedar unha árbore en España”.
“Somos afortunados en comparación con outros concellos”
En Maceda empezó otro de los grandes incendios de estas semanas, pero, por suerte su alcaldesa dice que no han tenido muchas pérdidas en comparación con otros concellos. A pesar de esto, la propia alcaldesa vio arder el coche en el que viajaba en plena ola de incendios.
“Tivemos moito fume que veu de incendios doutros sitios”
Seoane afirma que durante estas semanas no llegó a Verín fuego de ningún tipo, pero sí que se vieron amenazados por el humo: “Tivemos moitísimo fume provinte de outros concellos e de Portugal”, pero aclara que ningún vecino sufrió complicaciones médicas.
“Os veciños foron fundamentais nos incendios”
Diéguez agradece a los vecinos de Montederramo por ser absolutamente fundamentales durante los incedios: “Foron fundamentais cos seus tractores e cisternas”. Además, reclama que se sea más riguroso con los datos ofrecidos por parte de las instituciones: “Aquí arderon hectáreas e hectáreas”.
“Grazas a todos os que axudaron na loita contra o lume”
En Melón, el fuego afectó fundamentalmente a la parroquia de Quins, un lugar declarado de alto riesgo. Díaz destaca entre todas las cosas su intención de agradecer a los vecinos, voluntarios e instituciones que colaboraron en la lucha contra el fuego en la localidad.
“Os incendios débense apagar durante o inverno”
Conde estima que en Vilar de Barrio ardieron unas 500 hectáreas. Destaca la importancia de perimetrar los pueblos y plantar especies autóctonas en un futuro: “Este susto debe ensirnarnos a apagar os lumes cando se debe facer, durante o inverno”, advierte.
“Foi unha situación dramática. Eu nunca vin cousa igual”
En Monterrei la situación ha sido realmente complicada. El fuego acorraló a los 15 núcleos de población que contiene el municipio y se cebó especialmente en la aldea de A Caridade, donde llegaron a arder dos casas habitadas. “Foi unha situación dramática, cando apagabas nun lado, prendía noutro. Simplemenete descomunal, eu nunca vin unha cousa igual”, señala Suárez.
“Botamos de menos máis medios e unha mellor coordinación”
Según su alcalde, en Castrelo do Val han ardido unas 400 hectáreas, llegando a quemar una vivienda, aunque deshabitada, y algún medio de producción. Para Gómez, los vecinos fueron fundamentales para que no pasaran más desgracias, sobre todo en un primer momento. “Botamos en falta máis medios e unha mellor coordinación para que foran mellor as cousas”, lamenta.
“Un queda coa sensación de que fixo todo o que puido”
En Viana do Bolo no resultó afectada ninguna vivienda, pero sí se calcinaron numerosas hectáreas: “Somos un concello moi grande en extensión”, explica su alcalde. Recuerda estos días como jornadas de mucho cansancio acumulado: “Polo menos, un queda coa sensación de que fixo todo o que puido”. Agradece también a los más de 200 voluntarios que ayudaron en el municipio.
“Non estamos psicoloxicamente preparados para isto”
Para Macía, esta situación es inaudita: “Parece que estamos na guerra”. En Vilariño de Conso ardieron plantaciones de castaños, paneles de abejas y ganadería. “Psicoloxicamente non estamos preparados para isto”, se lamenta la alcaldesa. Como en otros municipios afectados por esta ola de incendios, debido al fuego cayeron las comunicaciones, lo que lo hizo todo todavía más complicado.
“Sempre que chamamos por medios acudiron”
El alcalde de Xinzo de Limia lamenta que en situaciones como esta nada es fácil: “Os medios nunca son suficientes, pero sempre que os chamamos viñeron”. Agradece también a los vecinos, los voluntarios y a Coren, ya que pudieron disponer de sus cisternas de agua. Admite que se vivieron situaciones realmente tensas, pero finalmente no se quemó ninguna vivienda, “soamente un par de alpendres”.
“Hai un terrorismo que pretende acabar co mellor que temos”
Baltar fue otro de los concellos que víctima de las llamas. “O lume cruzou a estrada con Cualedro cando pensabamos que o tiñamos controlado”, se lamenta Feijóo. Sobre el origen de los incendios, el alcalde lo tiene claro: “A maioría son intencionados. Existe un terrorismo que quere alborotar acabando co mellor que temos”. Además, dice estar “moi orgulloso” de todos sus vecinos.
“Temos que artellar medios legais para a xestión do monte”
El alcalde de Trasmiras vivió en primera persona los incendios yendo de pueblo en pueblo. “Puido ser moito peor do que foi”, admite. En el concello ardieron explotaciones ganaderas, pero ninguna casa tuvo que lamentar daños. Pazos considera que los incendios se deben apagar desde la prevención: “Co minifundismo é complicado, pero temos que artellar mecanismos legais para a xestión do monte”.
“Esta semana queimouse o 75% dun concello de 102 km2”
En Chandrexa se vivió el fuego de cerca y se ha pedido ser zona catastrófica: “Pasámolo mal. Chegouse a queimar algunha casiña incluída unha propiedade dunha familia de Barcelona que veraneaba aquí”. Rodríguez advierte de la gran envergadura de los incendios: “Queimouse o 75% dun concello de 171 km²”. El alcalde agradece el esfuerzo de vecinos, brigadistas, Xunta y UME.
“A xente aínda ten metido o medo no corpo”
En Carballeda de Avia no pueden evitar recordar los incendios de 2017, donde falleció una persona en el municipio: “A xente aínda ten o medio metido no corpo”, explica Milia. En esta ocasión se quemaron 2.000 hectáreas, pero no hubo que lamentar víctimas. El alcalde destaca que ahora hubo mucho más medios que entonces. Además, le da una “matrícula de honra” a vecinos y voluntarios.
“A afectación foi menor que noutros concellos”
En O Barco la situación fue tensa pero, según su alcalde, no fueron los peores parados: “Tivemos sorte de que a afectación a núcleos de poboación non foi moi grande en compración con outros concellos”, con todo, 15 de los 17 núcleos fueron amenazados en algún momento, aunque solo se quemaron dos iglesias. Precisa que para la localidad, el año 2022 fue mucho más destructivo.
Contenido patrocinado
También te puede interesar
DENUNCIAS DE LOS LECTORES
Cronista local | Las denuncias de los vecinos de Ourense hoy, domingo, 1 de febrero
UNA VIDA DE COLECCIÓN (XIV)
Galería | Por favor no moleste
Lo último
VICTORIAS Y DERROTAS
El COB: Tan cerca y tan lejos
Roberto González
AVE y Seguridad Ciudadana
PLAN DE AUTOPROTECCIÓN
Verín reforzará a seguridade nos días grandes do Entroido
MERCADO DE INVIERNO
Youssef, el último en llegar al UD Ourense