Manuel Otero, o galego que morreu no Desembarco de Normandía

No 80 aniversario dunha das operacións militares máis significativas da Segunda Guerra Mundial, o camposanto no que descansan os restos de Manuel Otero, nado en abril de 1916 que emigrou aos Estados Unidos após a Guerra Civil e que se enrolou no Exército norteamericano para conseguir a nacionalidade só tres días antes do ataque xaponés á base de Pearl Harbour, a Asociación Histórico Cultural The Royal Green Jackets, organiza hoxxe unha homenaxe á figura que recuperou do esquecemento hai unha década. O nome de Manuel Otero figura nun monolito erixido na praia de Omaha que o recoñece como o único español morto en Normandía.

A investigación iniciouse no ano 2013, cando unha sobriña de Manuel Otero púxose en contacto co Museo Militar da Coruña para pedir información sobre o seu tío, de quen aseguraba que falecera o Día D como membro do exército estadounidense. Otero viuse sorprendido polo estalido da Guerra Civil española en Santander, onde traballaba como mecánico da mariña mercante. Sobreviviu aos anos de guerra, caeu prisioneiro e foi encarcerado en Barcelona. Salvou a vida, e decidiu cruzar o Atlántico para facer as américas…

Para conseguir a nacionalidade estadounidense, alistouse de forma voluntaria no Exército. Con apenas seis meses de estancia, lograba ser cidadán americano. A mala sorte volveuse a cruzar na vida deste galego cando tan só tres días despois Xapón perpetrou o bombardeo sobre Pearl Harbour, que provocou que Estados Unidos entrase na Segunda Guerra Mundial xunto ao bando aliado. Era o ano 1941.

Manuel foi enviado dos campamentos de instrución de Estados Unidos a Europa. “Practicamente estivo un ano facendo todos os adestramentos do desembarco, que era unha operación secreta”, explican desde a Asociación Histórico Cultural The Royal Green Jackets.

Desembarcou na Big Red One, unha división de infantaría, concretamente foi encadrado no 16 Rexemento de Infantaría destinado a desembarcar na Praia de Omaha, no sector G.

Foi dos primeiros que embarcaron, ao redor do seis da mañá. Chegou a bordo dunha barcaza. A marea estaba moi baixa nese momento e era moita a distancia a percorrer até o primeiro refuxio. A diferenza doutras praias, o mariscal alemán Erwin Rommel tiña provisto boas defensas en Omaha. Había minas, obstáculos, bunkers... A unidade de Otero perdeu entre o 60 e o 70 por cento só na area. Entre eles o propio Otero.

A súa familia custodiou en silencio durante 70 anos todos os recordos de Manuel, como os documentos que acreditan a concesión da Medalla coa Cruz Púrpura, que ten a súa única irmá viva residente en Como (Italia).

Tamén no seu pobo natal, en Serra de Outes, os seus familiares gardan o baúl no que mandaron o féretro cos seus restos mortais. Foi o achado desta peza en perfectas condicións o que convenceu aos socios da Asociación Histórico Cultural The Royal Green Jackets, que foron velo persoalmente. Tamén lles mostraron a tumba na que figura a data da súa morte: 6 de xuño de 1944. Coñecido como O día D.

“Atopamos un baúl de madeira recuberto forrado de zinc coas típicas letras americanas de molde. Puña o nome Manuel Otero e o número de serie, que é como a matrícula do soldado, onde di a Unidade, o Rexemento, o Batallón... é o que levan nas placas no pescozo. Puña tamén a dirección de Serra de Outes e o nome do seu pai como destinatario”, contan desde a asociación. A partir do número de serie, os historiadores do colectivo miraron arquivos americanos e atoparon a folla de recrutamento de Otero e desenvolveron toda a investigación que documenta a súa historia no Exército dos EEUU.

Ao redor do enterro definitivo en Galicia produciuse outro feito insólito. Após a súa morte, os restos foron soterrados no cemiterio de San Lorenzo en Normandía, xunto aos doutros 6.000 soldados. Pero o pai de Manuel Otero comezou a facer xestións coa embaixada e o consulado americano en Galicia para recuperar os restos do seu fillo. Pasaron varios anos ata que se produciu o traslado e puido ser enterrado no cemiterio da súa parroquia de Outes.

O paradoxal é que o párroco, no certificado de defunción, cita unha posdata onde di que “foi enterrado por soldados do Exército norteamericano con todas as honras. Data: 18 de setembro de 1948”. “Nesa época Franco permitiría vir a soldados de uniforme para facer o enterro?”, pregúntanse na asociación, quen advirte de que non hai rastro do suceso na prensa.

Lembran que unha muller do pobo que cando sucedeu aquilo apenas tiña nove anos di lembrar aquel enterro e especialmente como á persoa falecida déuselle sepultura cunha bandeira vermella e branca que ela non coñecía ademais duns militares que falaban dunha forma estraña e que acompañaban o féretro. “É dicir, que compañeiros seus deberon de vir ao enterro da Coruña”, apostilan na asociación.