A Festa da Palabra inmortaliza a Castelao na Insua dos Poetas

ESCULTURA DE CATRO METROS

A XVII edición da Festa da Palabra, na Insua dos Poetas do Carballiño, celebrou a cultura do país e desvelou unha estatua de Castelao, obra de Antón Pulido

Representantes institucionais, padroeiros da Fundación Insua dos Poetas, premiados e asistentes posaron coa escultura. | Xesús Fariñas

A Insua dos Poetas, un espazo vivo e en contacto permanente coa natureza ubicado en Esgueva, na parroquia carballiñesa de Madarnás, continúa a ser un refuxio da galeguidade a través do seu diálogo continuo coa lingua e a arte do noso país.

Dende a súa concepción hai case dúas décadas, e co inicio no 2009 da Festa da Palabra, este espazo cultural ideado por Luis González Tosar medra cada ano coa incorporación de novas esculturas dedicadas a figuras senlleiras das letras galegas, obra de reputados artistas da terra.

Desta vez o homenaxeado foi Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (Rianxo, 1886 - Bos Aires, 1950), galego universal e membro da Xeración Nós, autor do “Sempre en Galiza” e precursor do Estatuto de Autonomía e do autogoberno e un dos pais do nacionalismo galego. A figura “máis sobranceira do século XX en Galicia”, segundo salientou Tosar este sábado, coincidindo co Ano Castelao, declarado pola Xunta no 75 aniversario do seu pasamento.

Porén, a mañá reivindicou a súa personalidade poliédrica e as súas múltiples facetas como escritor, artista, médico e político republicano, entre moitas outras das que se falaron.

Ademais tamén se tenderon pontes coa Galicia austral onde faleceu, forzado ao exilio trala Guerra Civil, e durante o que recibiu un grande apoio por parte do colectivo de ourensáns emigrados.

Desvelamento da estatua

O acto culminou coa inmortalización de Castelao na Insua, grazas a unha obra escultórica de Antón Pulido. Baixo o nome “A porta de Castelao”, trátase dunha impresionante peza de catro metros de alto, realizada en ferro e pedra.

Antes de desvelar a escultura, tomou a palabra o presidente da Fundación Insua dos Poetas, Luis González Tosar, que leu un discurso de Castelao e destacou o seu vínculo coa nosa provincia, asegurando que “a partir de hoxe estará un pouco máis agradecido aos ourensáns”.

A continuación falou o escultor, quen afirmou que a súa obra arranca no camiño que vai dar a ela, que remata nunha “porta” na que agarda “Castelao, unha presenza que transforma unha imaxe xeral en algo profundamente galego e culturalmente relevante”. A súa figura na escultura é precisamente “unha das súas autocaricaturas en linóleo, testemuño profundo da súa identidade”, revelou Antón Pulido.

Por último foi o turno de Henrique Monteagudo, presidente da Real Academia Galega e estudoso da figura de Castelao, “quen fixo un esforzo extraordinario por definir e reivindicar a Galicia como nación europea e con proxección americana”.

O académico tamén subliñou a reivindicación que o intelectual fixo da lingua, e asegurou que esta “é froito do xenio do noso pobo mantido durante xeracións pola xente humilde”.

Sete premiados

Con anterioridade ao desvelamento da escultura, a Fundación Insua dos Poetas fixo entrega de sete premios, “o número máxico da Insua”, en forma de esculturas únicas de Acisclo Manzano a distintas persoas, colectivos e entidades recoñecidas pola súa contribución a prol da fala galega.

Así, César Lorenzo acadou o premio literario; María Xosé Porteiro, polo emprego do galego nos medios de comunicación; a Editorial Galaxia, pola defensa e impulso da cultura propia; o Cineclube Padre Feijóo, polo audiovisual en galego; a Irmandade da Sanidade Galega, pola galeguización da Sanidade; o CEIP Curros Enríquez de Celanova, pola protección da natureza, e Ramón Aguiño, pola cultura galega na emigración.

Os discursos dos premiados contaron coa amenización musical, antes e despois, do grupo de música tradicional Tres Pesos, que se sumaron o son dos gaiteiros da Coral da Ruada, presentes no acto posterior.

Unha das intervencións máis louvadas foi a de Sara Antía Fernández Nogueiras, alumna do IES Otero Pedrayo, quen pronunciou un discurso ben documentado sobre o labor como médico de Castelao, e dixo que a súa escultura tiña un “aceno retranqueiro”.

A xornada contou cunha nutrida presenza institucional, co presidente do Parlamento á cabeza, Miguel Santalices; o director xeral de Cultura, Anxo M. Lorenzo; o delegado territorial, Manuel Pardo; o vicepresidente segundo da Deputación, César Fernández; o alcalde en funcións do Carballiño, Xosé Castro, e o concelleiro de Cultura, Diego Fernández.