Iria Vázquez, Premio ConBici por un estudo sobre a muller

A socióloga da Universidade de Vigo, Iria Vázquez Silva, recibiu esta fin de semana o Premio ConBici, xunto con Sara Ortiz Escalante, de Col·lectiu Punt 6 de Barcelona, polo seu estudo coordinado “Movilidad ciclista y género. Un análisis feminista interseccional”. O galardón recoñeceu o “seu esforzo en rachar barreiras de xénero no uso da bicicleta”, e as sociólogas amosaron a súa satisfacción por recibir un recoñecemento que “supón unha oportunidade para darlle visibilidade ao estudo que realizamos e que nos gustaría que a xente o coñecese”. Este foi entregado no 21 Congreso Ibérico la Bicicleta y la Ciudad, en Santiago.

Iria Vázquez, profesora de Socioloxía e investigadora do Grupo de Estudos en Traballo Social da UVigo, explicou o tipo de metodoloxía empregada, tras realizar unha enquisa a 2.235 persoas entre 16 e 75 anos, e organizar seis grupos de discusión en distintas comunidades autónomas. “É un estudo pioneiro a nivel estatal e recolle datos tanto das persoas usuarias da bicicleta como das non usuarias -para coñecer os motivos polos que non se emprega a bicicleta-”. O traballo recolle datos desagregados por xénero, idade, procedencia migratoria, orientación sexual e identidade de xénero. Polo tanto, é “o primeiro estudo a nivel estatal cun enfoque interseccional”. Ademais dos datos anteriores, tamén se reflicte a diversidade territorial e o tamaño dos seus municipios.

Aspectos destacados

A enquisa sinala unha fenda de xénero do 20% no uso da bicicleta. “As persoas non usuarias da bicicleta sinalan motivos para non empregala como: as longas distancias, falla de infraestruturas e medo ao roubo”, comenta Iria Vázquez. Outros datos din que “o 9% das mulleres que non usan a bicicleta é porque teñen persoas dependentes ao seu cargo” e que “o 45% das mulleres ciclistas manifestan ter vivido unha situación de acoso verbal ou físico de carácter sexual ou por razón de sexo. Este acoso incrementa para o colectivo LGTBIQ.

Nos grupos de discusión tamén se recolleron aspectos positivos, como “a liberdade que dá, a necesidade da ocupación do espazo e sobre todo que a bicicleta é un medio ecolóxico de transporte que moitas mulleres queren empregar”. As coordinadoras destacan as necesidades que amosou o estudo. “Precisamos máis infraestruturas ciclistas e maior pacificación do tráfico, para que as persoas poidan pedalear a diferentes ritmos e sentirse seguras”.

Como recomendacións, Iria Vázquez sinala que do estudo tamén se pode concluír que “se debe substituír o adxectivo de ‘vulnerables’ vinculado ás mulleres por ‘prioritarias’ nas políticas de mobilidade e de seguridade viaria”. O urbanismo, subliña, “ten que incorporar unha perspectiva de xénero” e “a loita contra a emerxencia climática pasa por repensar o xeito de mobilidade”.