Julio Dabarca: “O belén tamén é unha memoria dos oficios que se foron perdendo”

O Belén de Julio Dabarca e xa toda unha tradición no Nadal de Ribadavia. Dende a fin de semana está exposto na Igrexa de Santiago, amosando ao público o traballo artesanal deste veciño de Francelos, antigo tallista e apaixonado da madeira, que combina o belén tradicional coa recreación de eventos, lugares e oficios propios do Ribeiro. Cada ano incorpora novidades a un traballo que vai crecendo e que en esta ocasión suma 117 pezas.

Pregunta. ¿Como naceu a súa afección polos beléns?

Respuesta. A min gústame tallar madeira. Antes en Ribadavia había moitas fábricas de ataúdes e na casa eramos catro da familia que traballábamos na talla. A afección vén de aí. Despois, por temas de saúde, me vin con tempo libre e decidín recuperar a afección da talla da madeira.

P. O belén foi crecendo co tempo, non?

R. Si, comecei co nacemento, os pastores e os reis, as típicas figuras do belén. Como vía que quedaban ben, empecei a incorporar personaxes, lugares e tamén artesáns para facer memoria dos oficios que se foron perdendo.

P. ¿Cantos anos leva facendo o belén?

R. Comecei no Clube Artístico con 50 ou 60 figuras. Logo na Madalena e tamén o fixen na Fundación San Rosendo. Na Igrexa de Santiago empezamos no 2023 con 82 pezas. O ano pasado chegamos a 101 e hoxe son 117, nun espazo de 15 por 5 metros. O cura xa me di que non poña máis que senón teremos que botar os santos fóra (risas).

P. ¿Que oficios recrea?

R. Pois están a tafona da Herminia, que facía os doces hebreos; a rosquilleira, o xastre, o zapateiro, ou o toneleiro que arranxaba os pipotes do viño. Ata fixen unha do meu pai facendo a talla, que agora xa tamén case non hai. Outros anos xa fun metendo lugares como o Castelo, ou eventos como a Festa da Istoria, a voda xudea e a Igrexa da Oliveira, a Igrexa de San Xés de Francelos, ou os músicos da Banda da Lira.

P. ¿E cales son as novidades?

R. Temos a alfombra floral que fan as mulleres rurais onde o Castelo e os portadores levando á Virxe do Portal na procesión, seguida da Banda da Lira. Tamén a fonte da Prata, algo que me pedía moito a xente, que ten auga e todo. Incorporei a comparsa “As Lajartas” e algúns personaxes de aquí que traballaron moito para conseguir o premio do concurso das luces de Ferrero. Tamén están as luces, a granxa de Outeiro e ás irmás Touza, que axudaron a moitos xudíos, e que tallei co seu quiosco e cun vagón da estación de tren.

P. Todas elas talladas a man e con moito traballo.

R. Vou facendo nos ratos libres, pero da o seu traballo porque son feitas en madeira de castaño, eu recorto, tallo, pinto e teño que encolarlle os brazos ás figuras. Logo, para montar o belén axúdanme a Asociación de Mulleres Rurais e a xente vaime dando ideas.

P. E a maior satisfacción é que veña o público.

R. Claro. O ano pasado houbo días que había cola fora para entrar a ver o belén. Este fin de semana tamén esperamos moita xente porque vai haber un mercado de artesanía e tamén pola estrea das luces de Nadal, así que eu espero que veñan e que lles guste. E tamén que lle guste a xente de aquí, que poden ver os vellos oficios e lles traen recordos.