Novos veciños de Celanova, novos falantes de galego

Nun contexto de perda continuada de falantes, a chegada de poboación migrante pode converterse tamén nunha oportunidade para o galego. Quen chega de fóra e decide aprendelo pode acabar incorporándoo á súa vida cotiá e converterse nun novo falante dunha lingua que precisa de novos usuarios. Pero para iso é necesario achegarlles o idioma e as oportunidades que lles abre.

Celanova é un exemplo desa aposta. Dende comezos deste mes e ata o 24 de novembro, o Auditorio Ilduara acolle por segundo ano un curso de iniciación ao galego para migrantes. A formación, organizada pola Fundación Formavigo con financiamento da Xunta e do Concello, suma 58 horas lectivas e está impartida polo ourensán Borja Rodríguez. As prazas cubríronse rapidamente, e de feito moitas persoas quedaron en lista de agarda.

A tenente de alcalde e concelleira de Igualdade e Servizos Sociais, Teresa Barge, considera que a demanda confirma unha necesidade real. “Dada a cantidade de xente migrante que temos, paréceme xenial o seu interese, pero ademais penso que tamén é necesario para a súa inserción”, sinala. Para a edil, ademais, esta poboación forma xa parte do futuro da vila: “Por sorte os nosos colexios estanse enchendo de nenos grazas aos seus fillos”.

Traballar e integrarse

Para boa parte dos alumnos, aprender galego ten primeiro unha finalidade práctica. A chilena Lorena Retamal leva tres anos na zona e precisa acreditar o seu coñecemento para mellorar laboralmente. “Soy educadora infantil y necesito el Celga para poder postular”, explica. Nese senso, as aulas permítenlle “empezar a soltarme un poco para hablar, que es lo que me falta porque lo entiendo todo”.

A venezolana Zaire Mata, enfermeira, ten unha motivación semellante: “Quisiera algún día trabajar en un hospital”. Non obstante, no seu caso o seu interese tamén é froito da súa realidade familiar. “Decidí estudiar gallego porque tengo dos niños y no los podía ayudar en las actividades del cole. El más mayor es el que me lo enseñaba”, conta. Viven nunha pequena aldea próxima a Celanova, onde o idioma forma parte da vida cotiá: “Hay muchas personas mayores y ellos se comunican en gallego”.

Para outros, a lingua é ante todo unha porta de entrada á cultura e á comunidade. O venezolano José Armando Guevara, que leva un ano na vila, asegura: “Me encanta la cultura gallega, buscaba precisamente un curso que me permitiese integrarme”. Como usuario frecuente de tódolos cursos formativos que ofrece o Concello celanovés, amósase “sorprendido” por que non acuda máis “gente joven”.

Pola súa banda, a brasileira Sonia Raimundo, veciña de Vilanova dos Infantes dende hai dous anos, acode ás aulas “para aprender e entender mellor” aos seus veciños, mentres que a francesa Inès Redjem, artesá instalada en Galicia dende hai ano e medio, recoñece: “Me gustan muchos los idiomas y veo como natural aprender uno más”. Xa ten ata palabra favorita: “Fervenza”.

Proxecto final de curso

Antes de recibir o certificado, os alumnos deberán presentar oralmente un libro, serie ou película e argumentar por que a recomendan, poñendo en práctica o aprendido. Un exercicio que o profesor Borja Rodríguez asegura que o está a “sorprender gratamente” polas “ganas que teñen por aprender”. Será o último paso dunha aprendizaxe que busca que unha lingua ata o de agora allea acabe formando parte da súa vida. E, con cada novo falante, tamén do futuro do galego.