“A miña lingua é o galego, aínda que ‘chapurreo’ en castelán”

No vestíbulo do edificio, varios voluntarios esperan inquedos o seu turno de ler un anaco da historia do día 17 de maio. Marina Nóvoa é a primeira en saír ao estrado: un mural de cartulina vermella coa foto de Francisco Fernández del Riego, bandeiras galegas, e outros recortes. “O día celébrase en honor á primeira publicación de Cantares Gallegos, de Rosalía de Castro”, explica Marina, seguindo a folla de esquerda a dereita. Vanesa Villar, a súa educadora social, preséntaa: “Marina sempre nos trae todas as novas”, como o seu nome indica. A usuaria asinte: “Leo o xornal tódolos días, encántame, hai que coñecer as noticias” e asegura non perderse unha ós seus 86 anos.

Ós demais integrantes da residencia de maiores da Peroxa, o galego élles natural. “O 99% deles é galegofalante”, di a educadora, “a non ser dalgún que estivo moito tempo fóra, ou non é de aquí”. Jorge Vázquez, natural de Monforte, próbao así: “Eu son galegofalante, é importante falalo, pero fágoo mesturado, ‘chapurreo’ en castelán, que dicimos aquí”. Un minuto antes, Jorge expuña a fundación da Real Acadamia Galega (RAG), concluíndo: “En 1963, celebrábase por vez primeira o día das nosas letras”. Para el a lectura non é o que máis o entretén: “A mín gústame a horta. Plantamos de todo e despois comémolo”.

Olga Rey González remata o acto cun anaco da vida de Francisco Fernández del Riego: “Foi galeguista, e aínda que non deixou Galicia, comunicábase cos outros ilustres no exilio”. O curioso é que Olga desenvolveu unha tarefa parecida na Peroxa: “Quedei de encargada da farmacia 30 anos, porque os donos marcharon para Venezuela”. En vez de letras, mandábanse xiros.

María Uvani míraos atenta, non entende moito e escoita aínda menos: “Soy de Barcelona, pero me casé con un gallego, en Irún”.