Do zapatazo contra Fraga ao "un poco de decencia" a Feijóo: os momentos e frases máis lembrados de Xosé Manuel Beiras

Xosé Manuel Beiras faleceu este xoves, 8 de outubro, aos 90 anos, deixando unha longa traxectoria na política galega e unha colección de momentos que forman parte da historia recente do Parlamento de Galicia. O histórico dirixente nacionalista, fundador do BNG e impulsor de Anova, caracterizouse pola súa oratoria, os seus discursos e unha forma de entender a política que deu lugar a numerosos enfrontamentos.

Desde o zapatazo contra Manuel Fraga ata os seus cara a cara con Alberto Núñez Feijóo, pasando por declaracións especialmente controvertidas e unha emotiva despedida, estes son algúns dos episodios máis lembrados de Beiras.

O zapatazo no Parlamento de Galicia en 1993

Unha das imaxes máis recoñecibles da súa carreira produciuse en 1993, cando Beiras sacou un zapato e golpeou con el o seu escano no Parlamento galego. O xesto, que lembraba a protesta protagonizada polo dirixente soviético Nikita Khrushchev na ONU, converteuse nun dos símbolos da súa oposición a Manuel Fraga.

A protesta enmarcábase na tensión parlamentaria durante o debate dunha reforma do regulamento da Cámara, que o BNG consideraba unha limitación dos dereitos da oposición e unha consecuencia directa do atropelo da maioría de Fraga. Aquel ano, Beiras chegou a ser suspendido temporalmente dos seus dereitos parlamentarios por outro incidente relacionado coa reforma.

"Un poco de decencia": o cara a cara con Feijóo en 2013

O 24 de abril de 2013, o Parlamento galego viviu outro dos episodios máis coñecidos de Beiras. Durante unha sesión de control na que se debatían as fotografías de Feijóo co narcotraficante Marcial Dorado, o nacionalista levantouse do seu escano e achegouse ao presidente da Xunta para golpearlle a bancada co puño.

"Un poco de decencia", espetoulle Beiras, despois de que Feijóo aludise ao seu histórico zapatazo e a unha intervención anterior na que chorara no Parlamento.

A tensión non rematou aí. O portavoz de AGE regresou ao seu escano e anunciou que abandonaba temporalmente o hemiciclo: "Me voy, no hay dios que lo aguante". Tamén acusou a Feijóo de crerse "el ser supremo de Galicia".

Beiras canta "Vamos a contar mentiras, tralará" contra os orzamentos

En outubro de 2015, o dirixente nacionalista protagonizou un momento máis humorístico ao criticar os orzamentos da Xunta para 2016. Durante unha comparecencia ante os medios, Beiras comezou a cantar "Vamos a contar mentiras, tralará" para ironizar sobre as previsións económicas do Goberno galego.

A continuación, dirixiuse aos xornalistas máis novos para explicarlles a referencia musical: "Vós sodes moi novos". E engadiu unha crítica ao conselleiro de Facenda, do que asegurou que tampouco debía coñecer aquela canción popular.

"Estaste rindo dos cidadáns": a expulsión do Parlamento en 2016

O 16 de marzo de 2016, Beiras volveu protagonizar unha escena de tensión na Cámara galega. Durante un debate sobre o hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo, o político achegouse ao escano do deputado popular Miguel Tellado e golpeou a súa bancada.

"Estaste rindo dos cidadáns", recriminoulle, nun episodio que acabou coa súa expulsión do pleno por decisión do presidente do Parlamento, Miguel Santalices.

A sanción supuxo a suspensión temporal dos seus dereitos parlamentarios e a perda da correspondente retribución. Horas despois, Beiras defendeu a súa actuación cunha frase: "Se me expulsan por defender os cidadáns, estou orgulloso".

"Estou cumprido": a despedida da política parlamentaria

Poucos meses despois, o 7 de agosto de 2016, Beiras anunciou que poñía fin á súa etapa como deputado. Fíxoo a través das redes sociais, coincidindo co seu apoio á candidatura de Luís Villares nas primarias de En Marea.

"Dou tamén por rematado o meu periplo parlamentario. Estou cumprido", escribiu o histórico nacionalista, que daquela tiña 80 anos.

Nunha segunda mensaxe recuperou a mesma expresión e explicou que era a que empregaban ao rematar o servizo militar. Tamén fixo unha referencia á obra La vita nuova, de Dante, para describir a nova etapa que comezaba.

"Galicia sigue sendo unha colonia interna do Estado español"

A defensa da identidade e da soberanía galegas ocupou un lugar central no pensamento de Beiras. En distintas entrevistas, incluídas declaracións realizadas en 2026, sostivo que Galicia continuaba nunha situación de dependencia económica e política respecto do Estado.

A afirmación conectaba coa súa obra O atraso económico de Galicia, publicada en 1972, na que analizaba os desequilibrios económicos e a posición de Galicia dentro do sistema estatal.

A súa morte aos 90 anos pon fin á traxectoria dunha das figuras máis recoñecibles do nacionalismo galego, marcada tanto polo seu pensamento político e económico como por escenas que permaneceron na memoria colectiva durante décadas.