Dous de cada tres candidatos a alcalde repiten nas cidades galegas en 2027

Só sete dos 21 cabezas de lista que presentan PPdeG, BNG e PSdeG nas sete cidades galegas son candidatos novos. Os outros catorce -o 66,7%- xa encabezaron a súa candidatura en 2023. O dato, coñecido tras o peche das listas dos tres principais partidos, confirma que as municipais de maio de 2027 se xogarán, en boa medida, sobre un taboleiro coñecido.

Os símbolos desa continuidade son Miguel Anxo Fernández Lores e Abel Caballero. O alcalde de Pontevedra, no cargo desde 1999, confirmou en maio a súa oitava candidatura consecutiva co argumento de que “o proxecto segue en marcha, non está acabado”. Horas despois, en Madrid, o rexedor de Vigo anunciaba que tamén repetirá -e que xa pensa en 2031- apoiándose nun “proxecto de unidade que traspasa o ideolóxico”. Entre os dous suman 17 candidaturas consecutivas e distorsionan calquera media do conxunto: sen eles, a permanencia media como cabeza de lista cae con claridade. Con eles, sitúase en 2,8 eleccións por candidato.

O PSdeG-PSOE é o partido que máis move ficha, con tres cambios sobre sete candidaturas (42,9%): Pedro Blanco en Santiago, Natalia González en Ourense e Miguel Fernández en Lugo toman o relevo de Xosé Sánchez Bugallo, Francisco Rodríguez e Lara Méndez. PPdeG e BNG, pola súa banda, renovan só dúas candidaturas urbanas cada un (28,6%).

Currículo institucional

Todos os alcaldes en exercicio concorrerán á reelección: Inés Rey (A Coruña, desde 2019), Goretti Sanmartín (Santiago, desde 2023), José Manuel Rey Varela (Ferrol) e Elena Candia (Lugo, chegada á alcaldía por moción de censura o pasado maio). Tras a súa elección a principios de xullo, Rey definiu a súa reelección como “unha honra e unha enorme responsabilidade” e afrontará de novo a Marea Atlántica, aínda que o principal apoio pola esquerda parece estar no BNG de Avia Veira, una das novidades dos nacionalistas -a outra, Mon Fernández en Ferrol-. En Compostela, Sanmartín repite co aval da xestión: “Santiago necesita consolidar o que xa logrou avanzar e afrontar novos retos”, afirmou na presentación da súa candidatura. A continuidade nas alcaldías non implica, con todo, inmobilismo no perfil dos candidatos. O cartel de 2027 amosa unha profesionalización crecente da política municipal, visible en dous trazos.

O primeiro é a experiencia institucional previa: oito dos 21 candidatos chegan á carreira municipal con traxectoria en institucións supraprovinciais. Caballero, que leva cinco décadas en política, foi ministro de Transportes nos oitenta nun Goberno de Felipe González; Pedro Blanco é delegado do Goberno en Galicia; Rey Varela foi conselleiro da Xunta e senador autonómico; Miguel Lorenzo é senador e ex deputado no Congreso; Elena Candia foi vicepresidenta do Parlamento galego. A eles súmanse tres candidatos con experiencia en deputacións provinciais e outros tres con cargos orgánicos de ámbito estatal nos seus partidos. A alcaldía, sinala o reparto de perfís, xa non é o punto de arranque dunha carreira política senón, en moitos casos, a súa culminación.

Idade e xénero

O segundo trazo é a idade. A media dos 21 candidatos sitúase en 54 anos, cunha mediana de 50, inflada polos 80 de Caballero e os 72 de Lores. Fronte a eles, os rostros máis novos: Avia Veira (BNG, Coruña), con 40 anos, seguida de Rubén Arroxo e Xabier Pérez Igrexas, de 41 e 42. Ninguén por debaixo dos 40. Todo un síntoma de por onde discorren os tempos en política.

O único eixo de cambio claro é o de xénero. A porcentaxe de mulleres cabezas de lista pasou do 19% en 2015 ao 33,3% de cara a 2027 -sete candidatas entre as sete cidades, fronte a catro hai doce anos-, cun salto de 9,5 puntos só entre 2023 e 2027. O PPdeG é o partido con maior presenza feminina (42,9%), por diante de PSdeG e BNG, empatados no 28,6%, mais con Inés Rey e Goretti Sanmartín buscando sitio entre Caballero e Lores. En conxunto, o cartel municipal debuxa unha política local onde a experiencia institucional pesa máis có recambio, onde dous alcaldes históricos seguen marcando o paso e onde o avance das mulleres nas candidaturas convive coa lóxica de repetición que domina o mapa das sete prazas urbanas.