Galicia representa o 8,7% da produción mineira de España

Os últimos datos da Estatística Mineira, publicados en marzo polo Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, confirman o que o sector xa viña constatando: Galicia segue a ser unha das grandes potencias mineiras de España. A comunidade representa o 8,7% da produción mineira estatal en 2024, cun protagonismo especial do caolín, o cuarzo, o granito e a lousa.

O dato máis significativo chega da man das rochas ornamentais, que supoñen o 38,81% do total español e concentran o 54% de toda a actividade mineira galega. Estas cifras oficiais ratifican a Galicia como líder na produción de pedra natural en España, tanto en lousa como en granito, e a sitúan como a cuarta comunidade autónoma en valor de produción, cun total de 317 millóns de euros, só por detrás de Andalucía, Castela e León e Cataluña.

Dentro do reparto autonómico, Ourense emerxe como a provincia que máis achega ao conxunto galego. Dos 317 millóns de euros xerados en 2024, a provincia ourensá suma 145,3 millóns, o 45,8% do total, moi por diante de A Coruña (68,8 millóns), Lugo (61,7 millóns) e Pontevedra (41,4 millóns). É dicir: case un de cada dous euros que move a minaría galega sae de Ourense.

En Galicia hai en total 206 explotacións mineiras activas, repartidas entre as catro provincias, aínda que con pesos moi desiguais, tal e como reflicten os propios datos do informe sobre o seu tamaño e distribución territorial, con Ourense destacando de forma clara sobre o resto.

Emprego

O sector non só xera riqueza, senón tamén postos de traballo. Galicia mantense como a segunda comunidade autónoma en emprego mineiro, con 3.579 persoas traballadoras, o que supón o 11,84% do total nacional. Por provincias, Ourense volve a liderar con claridade, con 1.622 empregos, moi por diante de A Coruña (750), Lugo (746) e Pontevedra (461).

Dentro dese emprego ourensán, o groso concéntrase na lousa ornamental, con 1.382 postos de traballo, dos que 271 corresponden a mulleres. No caso do granito ornamental, a cifra é de 114 empregos, 5 deles ocupados por mulleres. Os datos amosan, así, un sector aínda moi masculinizado, pero no que a presenza feminina, especialmente na lousa, comeza a ter certo peso.

Máis alá da pedra ornamental, Galicia tamén mantén un peso acreditado nos minerais industriais, cun 7,8% do total español, destacando especialmente na produción de caolín e feldespato, materias primas fundamentais para a industria cerámica.

A isto súmase outro dato relevante: Galicia é a primeira comunidade autónoma en número de establecementos balnearios activos, cun total de 19, a mesma cifra que en 2023, o que confirma a estabilidade deste segmento vinculado ás augas minerais e termais.

A Xunta de Galicia mantén unha liña de axudas anual destinada a fomentar a sustentabilidade no desenvolvemento da actividade mineira. No exercicio 2025, a convocatoria articulouse en seis liñas de actuación: protección ambiental das zonas afectadas pola minaría, mellora das condicións de seguridade e saúde laboral, redución da exposición ao po nos centros de elaboración de rocha ornamental, conservación e xestión sustentable de acuíferos e captacións, implantación e certificación das normas UNE 22480 e UNE 22470 de xestión mineira sustentable, e mellora da eficiencia enerxética en ámbitos alleos aos edificios, cun foco especial nas empresas de envasado de augas minerais e nos balnearios.

En total, 61 empresas resultaron beneficiarias en 2025, cun importe global de 1.962.025,84 euros. Ourense, en liña co seu peso no sector, foi a segunda provincia con máis empresas beneficiadas: 10 empresas recibiron axudas por un importe conxunto de 351.872,24 euros.

Sección oficial

Para 2026, a Xunta volveu convocar esta liña de apoio, cun prazo de presentación de solicitudes que estivo aberto entre o 25 de xullo e o 24 de agosto. Nesta ocasión, a convocatoria reduciuse a cinco liñas de actuación, mantendo as catro primeiras practicamente na mesma liña que no ano anterior —ambiente, seguridade laboral, redución de po e eficiencia enerxética— e incorporando como quinta liña a implantación e renovación das normas UNE de xestión mineira sustentable. A convocatoria de 2026 aínda non ten resolución: unha vez pechado o prazo de solicitudes, o proceso atópase actualmente en fase de subsanación de expedientes.

Os datos, en conxunto, debuxan un sector mineiro galego sólido, cun peso destacado a nivel estatal e cun claro motor territorial en Ourense, tanto en produción como en emprego, ao que a Administración autonómica segue a respaldar con liñas de axuda específicas orientadas á sustentabilidade e á mellora das condicións laborais.