Ourensanía arredor de Galicia

Vimos de vivir unha intensa semana de exaltación de Galicia, como sempre facemos a finais do mes de xullo. A forza política que máis se parece a Galicia, o PPdeG, celebrouno acaídamente no mirador de Bocarribeira a pouca distancia da Casa Museo de Otero Pedrayo en Trasalba, concello ourensán de Amoeiro. Un acerto neste ano 2026 que o Parlamento de Galicia declarou “ano oteriano” en homenaxe ao máis grande intelectual que deu esta terra, unha figura de dimensión universal que, contemplado con perspectiva histórica, seguíu a estela doutro ourensán, de Casdemiro (Pereiro de Aguiar), Benito Jerónimo Feijóo, a figura máis destacada da Ilustración, autor por certo do discurso “Defensa de las mujeres” (1726) considerado o primeiro tratado do feminismo español.

A entrega das Medallas de Galicia o día 24 polo presidente Rueda distinguíu este ano á emigración galega encarnada en catro mulleres que destacan de xeito sobranceiro en diversos campos da actividade (a hostelería, a fiscalía de menores, a comunicación e a odontoloxía) en países como, respectivamente, Arxentina, Suiza, Estados Unidos-Venezuela e Brasil. Ledicia e orgullo inmenso comprobar como tres das catro premiadas teñen orixes na provincia de Ourense e a esa circunstancia fixeron alusión nas admirables intervencións que foron quen de pronunciar. Con frases que tanto me impactaron como “o galego non emigra: fai as maletas e leva Galicia con el” ou “a Galicia estráñala aínda estando nela”, por riba de frases tan lapidarias como “a dignidade non se concede, recoñécese”. Leccións de saber estar, profesionalidade e sentimento de pertenza á galeguidade que nos acolle en calquera lugar do mundo.

Para o epicentro do día grande de Galicia, celebrando Santiago Apóstol, patrón de España, non pode atoparse mellor lugar (para homenaxealo e tamén a Galicia, a nosa Nai e Señora) que a Praza de Raxoi coa imponente Catedral de Santiago de Compostela, a catedral de Europa, fin do camiño de millóns de peregrinos que chegan de todo o planeta para, despois de atoparse a si mesmo nunha viaxe espiritual única, contemplar a beleza do Pórtico da Gloria e ver en acción o noso botafumeiro universal. Neste ano, os protagonistas do acto non podían rezumar máis ourensanía, pois o arcebispo de Santiago, Francisco José Prieto Fernández, é ourensán e recibiu ao delegado do rei Felipe VI para realizar a ofrenda ante o Apóstol, que non foi outro que Miguel Angel Santalices, presidente do Parlamento, tamén ourensán. Entrou na Catedral escoltado polo próximo presidente do Goberno de España, o ourensán Alberto Núñez Feijóo, e polo presidente de Galicia, cuxo apelido, permítanme a brincadeira, fai referencia ao símbolo da nosa identidade: a roda de afiar.

Fago fincapé na “peza” discursiva de Santalices, dunha talla política, intelectual e humana que cómpre suliñar. Un galeguista e humanista cristián que incluíu na súa ofrenda a protección para a democracia, o “camiño de Nós” en 1926, a encíclica “Magnífica humanitas” do papa León XIV, o Pacto pola Língua en Galicia, lembrando o consenso acadado para a constitución da Fundación de Galegas e Galegos Ilustres, a transformación dixital responsable, a corrupción política, un modelo xusto de financiación autonómica… sen deixar de lembrar ás vítimas e afectados polos incendios en Almería e polos terremotos en Venezuela, á emigración galega e a quen sofre desigualdade, soidade ou enfermidade. Non deixou puntada sen fío, como debe facerse nunha oportunidade tan solemne, sen quedar nada no tinteiro. Tamén acertou na cita escollida para rematar a súa alocución, traendo as verbas de Castelao no seu “Alba de Gloria”: “Que a fogueira do espírito siga quentando as nosas vidas e que a fogueira do lume nunca deixe de quentar os nosos fogares”. Estivo a punto de pechar coas dúas verbas de Don Ramón despois dos seus discursos: “Teño dito”. Porque Santalices dixo. Estes días realmente foron un exercicio de Ourensanía arredor de Galicia. Parabéns. Xusto e necesario é salientalo.