O Posío: da identidade histórica a un parque sen alma

Dicíase sempre que o Posío converteuse desde a súa inauguración a mediados do século XIX no parque por excelencia das xentes de Ourense. Non era unha simple zona verde: era un espazo con identidade, historia e valor botánico que o facía único.

Polos seus valores históricos e patrimoniais, o Xardín do Posío podía e debía formar parte da Rede de Xardíns Históricos de Europa. Porén, tras a recente reforma executada polo Concello, esa posibilidade desapareceu.

Un investimento que borra a esencia

Con preto de 3 millóns de euros investidos -uns 200 €/m²- o resultado non foi a posta en valor dun xardín histórico, senón a súa transformación nun parque convencional. A actuación supuxo:

• A perda de parte da súa masa arbórea máis valiosa.
• A alteración do deseño orixinal.
• A degradación do seu valor botánico.

O Posío deixa así de ser un xardín histórico recoñecible para converterse nun espazo que podería estar en calquera outro lugar.

A versión oficial, fronte á realidade

Desde o Concello preséntanse as actuacións como unha mellora:

• Renovación de pavimentos e xogos.
• Substitución de pedra por “solo natural” (xabre) .
• Plantación de novas árbores e arbustos.
• Rehabilitación de elementos patrimoniais.

Porén, unha análise máis crítica amosa contradicións importantes.

O “solo natural” que non o é tanto

No propio discurso institucional fálase de “solo renaturalizado”, mais tamén se recoñece a existencia dunha base de formigón baixo o xabre. Isto abre preguntas clave:

• Cal é realmente a permeabilidade do solo?
• Até que punto permite a infiltración da auga e a respiración das raíces?

A compactación do terreo, sexa con áridos ou subbase artificial, pode converter o solo nunha superficie máis próxima a unha laxe dura que a un chan vivo.

Impacto ambiental: máis calor, menos vida

A diferenza entre o antigo xardín e o parque actual non é só estética, senón tamén climática:

• Aumento da temperatura superficial: a terra compactada acumula calor durante o día e libéraa pola noite.
• Menor arrefriamento natural: redúcese a evaporación da auga, clave para refrescar o ambiente.
• Danos na vexetación: dificúltase o desenvolvemento radicular e a biodiversidade.

Ademais, elementos como a futura cafetaría ou os valados de formigón contribúen a incrementar o efecto de “illa de calor”.

Árbores: cifras que xeran dúbidas

Anunciouse a substitución de 25 árbores por estaren enfermos ou secos, o que noutra hora se calificou coma árboles improcedentes.

Algunha se salvou, serÍa una bula papal?

Porén, isto suscita preguntas:

• Cantas árbores foron realmente cortadas?
• Coincide isto co que previamente se comunicara?

A maiores, as novas plantacións -con diámetros de apenas 10 cm- tardarán décadas en ofrecer sombra real. Unha xeración enteira non chegará a ver ese Posío maduro.

Patrimonio e deseño: perdas evidentes

A intervención tamén afectou elementos tradicionais do parque:

• Desapareceron bancos e zócalos do paseo das palmeiras
• As roseiras deixaron de integrarse no xardín para pasar a disposicións máis artificiais
• Elementos históricos quedaron incompletos ou mal restaurados

Son detalles que, acumulados, rompen coa identidade do espazo.

Un xardín que podía ser europeo

Galicia conta con nove espazos na Rede Europea de Xardíns Históricos: Mariñán, a Alameda de Compostela, Ribadulla, Oca, Rubiáns, Quinteiro da Cruz, Lourizán, Soutomaior e Quiñones de León. O Posío tiña potencial para formar parte desta lista. Hoxe, esa opción xa non existe.

Conclusión: un cambio irreversible

O 5 de xuño de 2026, Día Mundial do Medio Ambiente, chega cunha reflexión amarga para Ourense: a transformación do Posío non foi unha restauración, senón unha ruptura.

O que antes era un xardín botánico e histórico integrado na zona monumental da cidade converteuse nun parque máis, funcional pero sen singularidade.

A esencia que o facía único perdeuse. E iso, simplemente, non ten xustificación.