XLII Premio Celanova, Casa dos Poetas

Premio polo que, La Región, o día despois da entrega, dálle o titular: “Homenaxe a un xenio do humor”. Non en van, Xosé Lois González “O Carrabouxo” é colaborador de La Región dende 1982, sendo milleiros de ourensás e ourensáns que, ao ter o xornal á vista, o primeiro que fan é ir ver O Carrabouxo.

O domingo, 6 de setembro, representando á Deputación de Ourense, tiven a honra de acudir, no refectorio do Mosteiro (claustro barroco), á entrega do XLII Premio “Celanova, Casa Dos Poetas” a Xosé Lois González “O Carrabouxo”, que tal como di a acta, foi concedido “Pola súa longa traxectoria como humorista gráfico, e ter sido dende 1982, a través das páxinas do xornal La Región, un dos pioneiros do humorismo gráfico galego da etapa democrática e digno continuador, polo tanto, das viñetas de Castelao e herdeiro, ó mesmo tempo, dos rexistros sociolóxicos da sorna, da rexouba, do trasacordo, da retórica e da retranca…” Nin que dicir ten que, O Carrabouxo compre con creces todos os criterios para a concesión do premio, como son una longa traxectoria no compromiso na defensa da lingua, cultura e identidade galega.

Comezou a mañá cultural, alí onde o mundo se chama Celanova, como todos os anos coa recepción do premiado e convidados na Praza Maior, para trasladarse a comitiva a depositar a ofrenda floral diante do monumento de Celso Emilio Ferreiro, baixo o son da Banda de Gaitas de Celanova, recital poético e a referida ofrenda. Xa no refectorio do Mosteiro, coa intervención musical a cargo do Quinteto Celanova Brass, comeza o acto cas palabras de presentación polo presidente da Fundación Curros Enríquez e alcalde de Celanova, lectura da acta a cargo do secretario da Fundación, entrega do premio, intervención de gabanza sobre o premiado -por Antonio Piñeiro- e intervencións institucionais (Concello, Deputación de Ourense, Xunta e Parlamento de Galicia) de clausura. O peche, coa intervención musical do Quinteto Celanova Brass e co himno galego pola Banda de Gaitas de Celanova. Un evento cultural de elevado nivel, como corresponde a una vila onde se respira cultura e actividade cultural permanente, nun claustro pertencente ao Mosteiro do que San Rosendo deixou plasmado no seu testamento: “Relinquo vobis domun mirifice aedificatam” (Déixovos unha casa marabillosamente construída). Todas as intervención estiveron ao nivel do premio e do premiado.

O Carrabouxo plasma en La Región ese humor gráfico, facéndoo a trazos, poucas palabras, pero gran capacidade de interpretar todo o que sucede ao arredor, espertando un sorriso e dando a coñecer o humor como arma comunicativa destinada a axitar conciencias

Efectivamente, dende 1982, O Carrabouxo plasma en La Región ese humor gráfico, facéndoo a trazos, poucas palabras, pero gran capacidade de interpretar todo o que sucede ao arredor, espertando un sorriso e dando a coñecer o humor como arma comunicativa destinada a axitar conciencias. Toda unha obra construída dende a ironía, retranca e intelixencia, conexionada coa realidade galega. E, a maiores, considero o premio un acto de xustiza, xa que Xosé Lois “O Carabouxo” estivo vencellado ao movemento para a recuperación da casa familiar de Curros.

Unha anécdota, que contei no Mosteiro, sobre O Carabouxo que demostra a riqueza do premiado, agora, fóra do humor fino: no ano 2000, cando eu chego á Subdelegación do Goberno en Ourense, tal como corresponde, o secretario xeral da Subdelegación foime presentando aos distintos servizos e persoas da Deputación. Na planta baixa, correspondente ao aparcadoiro de coches, entre eles estaba unha pequena moto -Vespa-, que chamoume a atención e conseguintemente preguntei por ela. O xecretario informoume que a moto fixera magníficos servizos, de maneira rápida e exemplar, e causara desgustos, xa que era destinada a levar os ceses que indicara a autoridade; a moto chegaba máis rápido, porque sorteaba coches… Nos anos da ditadura foi famosa a vespa que levaba os ceses, e despois aínda se utilizaba para correspondencia, papeleo, etc. Ao final, o secretario -valenciano- rematou a información: “La verdad es que desde que tenemos a Xosé Lois ‘O Carrabouxo’, como responsable de telecomunicaciones, ya poco se utiliza la moto, nos vamos modernizando…” Xa poden comprobar: O Carrabouxo foi quen de substituír a vespa denostada polas telecomunicacións, que chegan rapidísimo, sobre todo cando non son esperadas...