Manuel Garrido, escritor: “A Vía da Plata é un camiño feito para peregrinos curtidos”

Manuel Garrido (Segovia, 1964) presenta este venres, ás 20,00 horas, na Confederación Empresarial de Ourense, “O Camiño de Santiago: doce séculos de historia”. O libro percorre a historia das peregrinacións e reivindica o traballo dos pioneiros que recuperaron as rutas xacobeas. O autor tamén destaca o papel de Ourense e da Vía da Plata.

Pregunta. Como xurdiu a idea de escribir este libro?

Respuesta. Vivo en Padrón e observaba que chegaban cada vez máis peregrinos, pero moitos non sabían realmente por que facían o Camiño. Ao mesmo tempo, preparaba unhas clases sobre a súa historia para un máster da Universidade Pontificia de Salamanca. Decidín aproveitar ese traballo para facer un libro didáctico, accesible e dirixido a calquera persoa interesada. A primeira edición publicouse en castelán en 2023 e, tras a boa acollida, chega agora a versión en galego.

P. Canto hai de historia e canto de lenda nas orixes do Camiño?

R. As súas raíces son relixiosas. Existen relatos e tradicións sobre a predicación do apóstolo Santiago e o traslado dos seus restos a Galicia. Son unha mestura de lendas transmitidas durante séculos. A historia propiamente dita comeza co descubrimento atribuído ao bispo Teodomiro no século IX. A partir de aí, a noticia esténdese por Europa e comezan as peregrinacións que acabarían transformando Santiago de Compostela.

P. O Camiño atravesou épocas de esplendor e outras de profundo declive. Que aconteceu?

R. O Camiño ten unha historia continua, pero non lineal. A partir do século XVIII perde peregrinos polos cambios de mentalidade, a industrialización e os numerosos conflitos bélicos. A recuperación chegou grazas ás asociacións de amigos do Camiño, que empezaron a rehabilitar os antigos trazados, moitos deles desaparecidos baixo estradas ou encoros. O Xacobeo de 1993 supuxo un impulso definitivo.

P. O éxito turístico actual está facendo que perda a súa esencia?

R. Cando promocionas tanto algo, inevitablemente perde parte da súa transcendencia e espiritualidade. Vivimos nun mundo bastante frívolo, pero creo que no Camiño cabe todo o mundo. Ademais, aínda é posible escapar da masificación escollendo outros horarios ou evitando os meses de maior afluencia. Hai maneiras de seguir gozando dunha peregrinación tranquila.

P. Que importancia tivo Ourense na recuperación das peregrinacións?

R. Foi fundamental. O Camiño Mozárabe-Vía da Plata está moi documentado e atravesa numerosos lugares da provincia, con variantes por Laza e Verín. Gustaríame destacar especialmente o padre Eligio Rivas, a principal figura da súa recuperación. Xunto cun grupo de colaboradores realizou un traballo importantísimo a comezos dos anos noventa para recuperar o trazado.

P. Nos últimos anos descendeu o número de peregrinos na Vía da Plata. A que o atribúe?

R. Moitos peregrinos buscan rutas máis sinxelas, como o Camiño Portugués, onde sempre tes un autobús preto. A Vía da Plata é máis esixente, pensada para peregrinos curtidos. Eu percorrina dúas veces e considero que conserva a esencia da peregrinación. Ademais, ten algúns dos treitos máis fermosos de todos os camiños, como o paso polas portelas do Padornelo e da Canda.