Un Samaín cheo de lembranzas en Cea

A residencia A Saleta de Cea da Fundación San Rosendo vestiuse de memoria e festa para recibir o Samaín, unha xornada pensada para tecer unha ponte entre a antiga tradición celta e as lembranzas dunha vida enteira adicada ós traballos e costumes da terra.

A educadora do centro, María González, explica o sentido íntimo que albergaba a organización deste encontro: “Queríamos festeixar o Samaín dunha forma bastante especial con unha merenda bastante abundante e a típica queimada”.

Nos difuntos non iamos facer festa, pero no entroido para disfrazarse eu era a primeira — Olimpia Méndez - Usuaria

A proxección dunha curtametraxe converteuse no fío de luz para viaxar ás orixes máis profundas da celebración. María González engade que a peza “contaba a procedencia do Samaín dos antigos celtas”, un tempo antigo no que a data marcaba “un paso entre o verán e o inverno e un achegamento tamén hacia o mundo dos mortos”.

“Aquí escribimos, pintamos, hoxe temos merenda… a min gústame facer todo” — José Puime - Usuario

A preparación da xornada espertou a ilusión de residentes e traballadores ao longo de varias xornadas. Tal e como lembrou a educadora, o equipo levaba “dúas semaniñas preparando, ambientando todo”, un esforzo compartido que incluiu xogos e xestos creativos para acompañar a sesión de cine, cunha merenda temática.

As lembranzas

Máis alá do compoñente festivo, estas actividades convértense nun ritual de pertenza e estímulo dentro do centro. A educadora salienta así a importancia de manter vivos os fíos do tempo e o día a día. A celebración de festas coma o Samaín significa tamén un refuxio cálido para “volver a recordar os seus tempos pasados” e avivar os lazos da convivencia, permitindo “crear colaboración entre eles tamén, xuntarse, falar entre todos, tamén que conozcas compañeiras, e pasalo ben”.

Son as voces dos propios maiores as que traen ao presente o contraste entre a festividade actual e o eco do pasado no rural galego. Olimpia Méndez non lembra o Samaín como tal, senón que no seu caso a efeméride que conmemoraban era o Día dos Difuntos, sinalando que “a tradición era velalos na casa” e que a devoción se concentraba en “ir ao cementerio a limpar e puñer as flores”. De festas lembra o Entroido do seu Mugares natal, no que “eu era a primeira en disfrazarme”.

Pola súa banda, José Puime achegou a pegada dunha vida de esforzo constante no campo. Ao lembrar os seus anos de mocidade, explicou con sinxeleza: “Eu o que faía era traballar para comer, para labrar, para andar con os animais”. Agora, na residencia, participa activamente nas actividades e goza da convivencia cos seus compañeiros.