Todo sobre as cantareiras ás que se lles adican as Letras Galegas 2025

As cantareiras foron, e seguen a ser, figuras fundamentais na preservación da música tradicional galega. Mulleres anónimas na súa maioría, que ao longo dos séculos mantiveron viva a tradición oral de Galicia, transmitindo a través do canto, da pandeireta e doutros instrumentos, as melodías que formaban parte do patrimonio cultural da comunidade. No contexto da celebración das Letras Galegas 2025, a Real Academia Galega decidiu rendir homenaxe a estas mulleres, recoñecendo a súa esencial contribución á cultura galega.

Homenaxe ás Cantareiras nas Letras Galegas 2025

O recoñecemento das cantareiras nas Letras Galegas 2025 non é só un recoñecemento á súa música, senón tamén á súa resistencia e á súa contribución na conservación da identidade galega. A pesar das dificultades, da represión lingüística e dos cambios sociais, as cantareiras seguiron transmitindo a súa cultura a través das súas voces, nun acto de resistencia cultural.

Este recoñecemento ten unha importancia especial porque, en moitos casos, as cantareiras non eran coñecidas fóra das súas comunidades e o seu legado non foi suficientemente valorado na súa época. Ao lembrar a súa figura, resaltase a importancia das mulleres na construción da memoria colectiva e na preservación das tradicións orais.

Exemplos de Cantareiras Destacadas

Entre as cantareiras máis recoñecidas atópanse figuras como Adolfina Casás Rama e Rosa Casás Rama, nacidas na Vila da Igrexa (Cerceda), cuxas voces foron rescatadas polo seu neto Richi Casás. Estas mulleres foron pezas fundamentais na tradición da súa terra, sendo coñecidas no seu contorno pola súa habilidade para cantar e tocar a pandeireta, a pesar de vivir en condicións de pobreza. Nos anos 80, o seu canto foi gravado por Dorothé Schubarth e, máis recentemente, o seu legado foi recopilado no álbum Fuliada na Vila (2020).

Outra figura esencial é Eva Castiñeira, unha das primeiras pandeireteiras en subir a un escenario público cun grupo de música folk. Ao longo da súa vida, a súa música foi gravada en varios discos, e o seu legado segue presente en grupos que a homenaxearon, como o grupo Leilía, que lle dedicou o disco Consentimento (2012).

As Pandeireteiras de Mens, un grupo formado por mulleres da parroquia de Malpica, tamén representan unha das figuras máis importantes da tradición musical galega. A pesar de ser mulleres maiores que vivían no rural, a súa música e a súa contribución á cultura popular foron tan significativas que viaxaron por Europa e América coa súa música, e a súa historia foi recollida pola musicóloga Beatriz Busto no libro Pandereteiras de Mens (2021).