Celanova pudo ser unha parada chave do Camiño de Santiago hai mil años: a historia que poucos coñecen
CAMIÑO XACOBEO
A exposición “Hospitalidade monástica” de Xosé M. Salgado, instalada no mosteiro de Celanova, revela o papel clave das abadías, da súa acollida e das reliquias que gardaban nas orixes dos percorridos que deron forma ao Camiño de Santiago.
O Camiño de Santiago é unha das grandes riquezas das que desfruta Galicia, contando cun amplo repertorio de hostais e albergues para acubillar aos peregrinos. Pero, quen amparaba aos primeiros devotos, hai preto dun milenio, que emprendían tan longo camiño? A respota a esta pregunta ofrécea o xornalista e investigador Xosé M. Salgado na exposición “Hospitalidade monástica”, que estará instalada no claustro do mosteiro de San Salvador de Celanova ata decembro. A mostra, impulsada pola editorial Initium Lar e o programa “O Teu Xacobeo”, revela o papel fundamental dos mosteiros nas orixes da peregrinación.
Segundo o xornalista e investigador, o fenómeno que da orixe ao que hoxe coñecemos como Camiño de Santiago aséntase sobre dous piares básicos: a hospitalidade que ofrecían os mosteiros e as reliquias que gardaban e que servían de paradas “intermedias” na longa peregrinación. Cando o trazado aínda era unha rede indefinida, e os peregrinos tiñan que buscar o camiño, foron as abadías as que ofreceron refuxio para descansar e curación espiritual aos camiñantes.
Pezas clave
Neste contexto, Celanova posuía os elementos para converterse nun gran eixo xacobeo. A mostra documenta que o mosteiro rexentaba un hospital en Compostela desde o século XI, auténtico xerme do actual Hostal dos Reis Católicos. A maiores, mantiña outro hospital -lugar de descanso, non de curación como os actuais- na Portela (Verea), un paso de montaña que conectaba cara a Bande. A isto sumábase un reclamo extraordinario: as reliquias de San Torcuato, un dos sete varóns apostólicos cuxos restos foron trasladados primeiro desde Guadix (Granada) ao norte hispano e despois, dende Santa Comba ao enclave celanovés.
Para Salgado, estes esforzos confirman a ambición do cenobio para atraer camiñantes. Tal e como explica o autor, “Celanova debeu de estar na orixe intentando colocarse como un lugar que atraía peregrinos”, ou iso indica o traslado das reliquias de San Torcuato e as infraestrutura que posuían”.
A institución relixiosa cumpría cos alicerces da época, posto que “está nunha vía de comunicación principal, promove hospitais e ten reliquias”, afirma Salgado. Sobre esta base documentada, o investigador conclúe: “Hai indicios que mostran que Celanova estivo nesa especie de camiño indefinido orixinal”, e que logo non tiveron a sorte que outras zonas e quedaron fóra do mundo xacobeo principal”. Iso impediú que o percorrido celanovés chegara a establecerse como un dos trazados de referencia da peregrinación a Santiago.
Códice Calixtino
Segundo explica Xosé M. Salgado, a hospitalidade monástica dos primeiros séculos estaba destinada aos camiñantes con menos recursos, mentres que os peregrinos adiñeirados adoitaban empregar outro tipo de aloxamentos. O investigador sinala que o Códice Calixtino apenas menciona a acollida nos mosteiros porque, en realidade, estaba dirixido a un “público culto e con cartos”.
As paradas e etapas descritas estaban pensadas para facerse a cabalo, un ritmo de viaxe que non estaba á altura dos pobres. Por iso, en lugar de centrarse na caridade das abadías, o documento describe a hostalaría privada nos burgos, dedicándose a advertir a estes viaxeiros podentes sobre as fraudes que adoitaban sufrir nos hostais, como os enganos co cambio de cartos ou a adulteración do viño. n
Contenido patrocinado
También te puede interesar
AGRUPACIÓN MUSICAL DA LIMIA
Xinzo celebra Santa Icía con tres días de música en directo
CENTRO DE XINZO
Nuevas señales de velocidad desconciertan a los limiaos