O emprego do galego domina na provincia no fogar e cae no traballo

Décadas despois de que se declarase a oficialidade da lingua propia de Galicia, aínda planean moitas sombras e prexuízos sobre o idioma. O galego atravesa unha situación de diglosia que se manifesta nas últimas estatísticas dispoñibles. O seu uso supera o do castelán no ámbito familiar, mais este nivel de emprego cae cos amigos e no traballo.

Son datos do Instituto Nacional de Estatística (INE), que analizou o emprego dos idiomas no último censo. A provincia de Ourense, coma o resto de Galicia, debuxa un panorama de bilingüismo, pero as circunstancias desta convivencia non son as mesmas para as dúas linguas.

No ámbito familiar, a dominancia é -por pouco- do galego. O 86% dos ourensáns falan a lingua propia na casa, ben de xeito exclusivo (40%) ou alternándoo con outro (46%). Mentres tanto, o 85% dos habitantes empregan o castelán. Cos amigos, o uso do galego medra ata o 88%, mentres que o do castelán dispárase ata o 90%.

Isto non sucede no ámbito profesional, onde o emprego do galego cae entre cinco e sete puntos porcentuais. Os galegofalantes abandonan o seu idioma para traballar. O 81% dos ourensáns utilizan a lingua no seu posto de emprego: o 54%, de xeito ocasional, mentres que só o fai de xeito exclusivo o 27%. Ollo ao seguinte dato: preto de 20.000 ourensáns renuncian a falar en galego no desenvolvemento da súa profesión malia empregalo cos seus parentes ou amigos.

As cifras demostran unha clara situación de diglosia, é dicir, a consideración de que unha lingua -neste caso o galego- é inferior a outra máis prestixiosa. Veñen a complementar os datos que publica o Instituto Galego de Estatística (IGE), que amosan como os falantes foron caendo dende comezos de século, cando o 75% dos ourensáns utilizaban máis o galego ca o castelán. Esta porcentaxe xa baixaba do 61% en 2018.

Entre a xente nova

Aínda que un dos principais retos que afronta o galego é a transmisión xeracional, o certo é que a mocidade é o grupo poboacional que menos renuncia a falar galego no traballo. Só o 11% dos ourensáns menores de 20 anos evitan a linguapropia, fronte a un 14% da poboación de 20 a 39 anos, un 13% da poboación de 40 a 59 anos e un 28% dos maiores de 60 anos.

Isto contrasta coas preocupantes tendencias en canto a comprensión e coñecemento sobre o idioma. De entre os menores de 20 anos, o 4,3% non entende o galego, o 14,4% non o le, o 6% non o fala e o 15,9% non escribe na lingua de Galicia. Son, con diferenza, as peores porcentaxes de todas as franxas. Isto pon sobre a mesa unha preocupación: a do futuro do galego, a caída do seu uso e a conservación de prexuízos que o relegan a unha segunda fila.