798 anos do Foro do Bo Burgo, berce da escrita en lingua galega

A parroquia do Burgo, no concello de Castro de Caldelas, acolleu este xoves 14 de maio, ás 19,00 horas, o acto conmemorativo do Foro do Bo Burgo, nunha xornada que volveu situar esta vila ourensá como referente da memoria histórica e cultural de Galicia.

A celebración enmárcase na conmemoración dos 798 anos do Foro do Bo Burgo de Caldelas (1228), considerado o documento máis antigo escrito en lingua galega conservado. O documento, dirixido aos cidadáns do “Bo Burgo” de Castro Caldelas, supón un fito na entrada do galego na escritura administrativa do poder real.

Durante o acto, que contou cunha pequena exposición titulada “Os Mundos Oterianos dende Caldelas”, en referencia a Ramón Otero Pedrayo, procedeuse á lectura da acta por parte de José Manuel Armesto, párroco e secretario, así como a achegamentos históricos realizados por Manoel Carrete como membro do xurado.

Tamén se puxo en valor o contexto histórico do documento a través das figuras de referencia do medievo galego vinculados ao esplendor xurídico e relixioso da época. Sara Inés Vega destacou a importancia do documento: “Para nós falar das Letras Galegas é dicir a palabra Foro do Burgo, o primeiro documento en galego, que en dous anos cumprirá 800 anos de antigüidade”.

Figuras destacadas

Un dos momentos centrais da xornada foi a entrega dos galardóns do Foro do Bo Burgo, elaborados polo escultor Acisclo Manzano, que recoñeceron traxectorias relevantes en distintos ámbitos culturais, sociais e profesionais.

No eido do xornalismo, a premiada foi Maribel Outeiriño, referente en La Región e Premio Trasalba 2024. Cunha sólida traxectoria entre a información e a investigación histórica, destacou pola súa contribución á divulgación da revista Nós e da figura de Otero Pedrayo, consolidándose como unha voz esencial na preservación e transmisión da memoria cultural de Ourense. A premiada subliñou que “para min Caldelas sempre será Risco e María Teresa Cortón”.

No resto de categorías foron distinguidos, entre outros, Simon R. Doubleday no eido da Historia; Siro López no eido da Arte; Ignacio Vilar no Cine; a Casa da Cuesta no ámbito da reconstrución histórica; Miro Casabella pola canción “O meu país”; a Fundación Otero Pedrayo no ano oteriano; Apatrigal na defensa da cultura e Valentín García Gómez no eido da lingua.

Tamén foron recoñecidos María do Ceo na música; Rafael Louzán na xestión do deporte; Carmen Eiró Bouza no dereito e Leonardo Lemos Montanet no ámbito da fe.

O presidente do Parlamento de Galicia, Miguel Ángel Santalices, destacou que o Foro do Bo Burgo “é moito máis ca un documento histórico, é unha afirmación da personalidade de Galicia ao longo dos séculos”. A xornada contou coa participación de autoridades institucionais e coa actuación musical do grupo de gaitas Os Trabazos. María do Ceo interpretou o tema “Alecrín” e o Himno Galego, poñendo o peche musical ao acto.

Tras a tradicional fotografía de grupo, os asistentes realizaron a sinatura do Libro de Ouro do Concello e compartiron uns petiscos.

Con esta edición, o Foro do Bo Burgo reafirma o seu obxectivo de conmemorar o nacemento do que é considerado o documento fundacional máis antigo da lingua galega escrita.