Lobios celebra a cultura do millo coa IV Festa da Respiga

Na tradición agrícola, a “respiga” é a acción de sacar a mazaroca de millo da vara ou pendón da planta para a súa posterior conservación no canastro. Antano, a colleita do millo constituía o auténtico eixe vertebrador da vida rural: del dependía o pan da casa para todo o ano e o alimento do gando.

Co fin de render homenaxe a esta herdanza e aos seus antergos, a Asociación Cultural Os Follateir@s de Lobios -que en 2018 recuperou a figura tradicional do Entroido local da que toma o nome- decidiu dar un paso máis en 2023 impulsando a Festa Etnográfica da Respiga. A cuarta edición, en colaboración co Concello, Deputación e Xunta, amosou de novo onte parte dos antigos traballos, costumes e manifestacións culturais arredor do millo.

Entroidos convidados

A xornada comezou cun desfile de Entroido no que a gran carroza feita a man e os Follateiros estiveron acompañados polos Danzantes e Vellos de Vilameá, as Madamitas de Entrimo e o Pai Velho de Lindoso, amenizados pola batucada escolar do CEIP Prácticas de Ourense. Un encontro de tradicións galegas e portuguesas que volveron estreitar lazos na Raia.

Un ano máis, o momento máis agardado da mañá foi o Concurso Internacional da Respiga, que puxo a proba a destreza dos participantes en tres tarefas que antano formaban parte da vida cotiá: recoller 30 espigas, separar o gran ou “debullar” dez delas, e levantar unha torre cos carozos resultantes. Pola tarde, os máis pequenos tiveron o seu propio certame para aprender a respigar e debullar o millo.

A celebración tamén incluíu unha feira con 25 artesáns, propostas gastronómicas multiculturais e a presenza da Asociación Cultural do Millo Corvo de Bueu, así como a presentación dos libros “Grou, a cultura do millo”, de Carlos Méndez, e “Um cibo de guiços”, de Manuel Gonzaga. A música acompañou a festa con Os Afinantes de Lobios, os Cantos de Taberna Xolda, o Rancho Folclórico e Etnográfico dos veciños de Entre Ambos-Os-Rios e unha foliada popular.

Traballo colectivo

Esta extensa programación, na que tamén houbo espazo para obradoiros de cestería e de elaboración de antifaces, foi o remate de varios días de traballo d’Os Follateir@s e colaboradores, que cortaron o millo, trasladárono ata a praza e prepararon alí as moreas destinadas ao concurso, á actividade infantil e á decoración. Un traballo colectivo que volveu reivindicar unha cultura do millo que durante xeracións formou parte da vida da contorna e que hoxe corren o risco de perderse. A festa demostrou que estas tradicións aínda poden atopar un lugar no presente e, sobre todo, transmitirse ás novas xeracións para que non queden só na memoria.