Instalación e retirada de aires acondicionados en Comunidades

Agora que se achega o verán e as altas temperaturas, especialmente en Ourense, a instalación de máquinas de aires acondicionados aumenta, e por ende, de igual modo, os conflitos veciñais sobre a súa instalación. Sen perxuizo de que cada caso, debe de ser analizado individualmente, xa que se diferencia se a máquina afecta a elementos comúns xeráis ou por exemplo, se instala nun elemento común de uso privativo, como terrazas, a regra xeral, de acordo cos artigos 7 e 17 da Lei de Propiedade Horizontal, LPH, é que é preciso contar con autorización da comunidade ou comunicalo previamente, según sexa un ou outro caso.

Pero, á hora de someterse á votación, a negativa de comunidade ten que ser fundada, e neste senso, se pronuncia unha recente sentencia da Audiencia Provincial de Ávila, nº 294/2025, reafirmando o criterio xurisprudencial de que as comunidades non poden oporse de forma arbitraria á instalación de aires acondicionados en fachada ou elementos comúns.

En concreto, a referida sentencia, revoca a sentencia de primeira instancia pola que se condenaba á retirada da máquina de aire acondicionado da fachada.

Esta sentencia ten relevancia por reafirmar un criterio xeral do Tribunal Supremo, a flexibilización interpretativa da LPH. En concreto, da Sala primeira, Civil, recollido na sentencia de 15/12/2012: “la instalación de aparatos de aire acondicionado en viviendas o locales sujetos al régimen de la propiedad horizontal, incluso afectando a elementos comunes, ha sido enjuiciada con un cierto margen de flexibilidad para permitir la puesta al día de viviendas que en el momento de su construcción no pudieron adaptarse a las mejoras tecnológicas más beneficiosas para sus ocupantes y ello ha dado lugar sin duda a una valoración de cada concreto caso y a un indudable casuismo jurisprudencial tratando de armonizar el alcance de la exigencia legal, que limita las facultades del propietario para ejecutar obras en elementos privados y comunes del edificio, con la posibilidad de facilitar el acceso de los comuneros a estas innovaciones.”

A xurisprudencia do Tribunal Supremo en materia de propiedade horizontal e comunidades de propietarios/as, inclínase por unha interpretación flexible da norma, analizando cada caso en aplicación do principio de propocionalidade

De esta xurisprudencia e do caso concreto analizado pola Audiencia Provincial de Ávila, podemos extraer as seguintes conclusións:

1º Os estatutos de Comunidade, deben de recoller expresamente a prohibición da instalación de aparatos de aire acondicionado, en elementos comúns.

2º Debe de acreditarse o perxuizo en concreto, (construtivos, grietas, ruídos, etc..) e no caso de ser estético, non é suficiente esta alegación xenérica, debe de acreditarse o grado de afectación, non sendo suficiente simplemente si o aparato é visible ou non, senón se a súa instalación provoca un perxuizo real e xurídicamente relevante para a comunidade.

3º Acreditar que existe unha alternativa técnica viable menos gravosa, por exemplo a instalación noutra zona común menos visible, mellor illada acústicamente.

4º Comparar se na mesma Comunidade existen precedentes de instalacións similares, previamente toleradas, e esta negativa suporía un trato discriminatorio, de acordo coa doctrina dos actos propios.

En resumo, a xurisprudencia do Tribunal Supremo en materia de propiedade horizontal e comunidades de propietarios/as, inclínase por unha interpretación flexible da norma, analizando cada caso en aplicación do principio de propocionalidade, e neste caso, de aires acondicionados, ponderando o interés comunitario e o concreto dereito do propietario/a a disfrutar da súa vivenda privativa en condicións óptimas de habitabilidade e confort.