A sombra da verdade

A verdade, lonxe de ser unha entidade estática, converteuse nun terreo de disputa constante. Nunha época marcada pola saturación informativa, distinguir o verdadeiro do falso convértese nun desafío cotián. Xa Platón advertía en A República que moitos prefiren vivir na comodidade das sombras antes que enfrontarse á luz da verdade, sempre máis incómoda e esixente.

Porén, reducir a verdade á percepción individual sería perigoso. Immanuel Kant defendía que a razón humana busca universalizar principios para que a convivencia sexa posible. Do mesmo xeito, Hannah Arendt insistiu en que a verdade factual constitúe a base da política: cando se manipulan os feitos, erosiónase o espazo público e a confianza social.

A modernidade trouxo novas preguntas. Para Nietzsche, toda verdade é interpretación, construída desde intereses e perspectivas. Esta visión, que resoa no presente, non debería entenderse como unha invitación ao relativismo absoluto, senón como un chamamento a recoñecer os nosos sesgos.

No ámbito científico, Karl Popper destacou que a verdade se persegue a través da refutación: avanzar consiste en aceptar erros e corrixilos. E máis recentemente, Michel Foucault sostivo que toda verdade está atravesada polas relacións de poder; quen controla o discurso controla o que se considera verdadeiro.

Defender a verdade, polo tanto, require espírito crítico e responsabilidade colectiva. Implica contrastar fontes, escoitar ao outro e estar dispostos a revisar as nosas crenzas. Se renunciamos a esta procura compartida, como advertiu Umberto Eco, a mentira atopará terreo fértil. En tempos de incerteza, a verdade segue a ser non só un valor, senón unha necesidade para soster a nosa vida en común.

Xián Antón Lorenzo Rodríguez

(Ribadavia)