Un estudo en Verín e comarca revela que o racismo non é exclusivo das cidades

Seis Centros de Desenvolvemento Rural (CDR) de zonas rurais do Estado, incluída Monterrei a través de Portas Abertas, realizaron un estudo conxunto sobre o coñecido como “racismo estrutural”, un sistema que “mantén e reproduce as desigualdades raciais mediante normas e estruturas sociais”.

Os resultados da investigación na comarca, un programa de Coceder co financiamento do Ministerio de Dereitos Sociais, Consumo e Axenda 2030, déronse a coñecer recentemente na sede do CDR en Verín, e revelan a existencia deste tipo de racismo tanto nas institucións coma na sociedade, ao igual que nas zonas urbanas. É un fenómeno tan “sutil e normalizado” que mesmo os grupos afectados aprenden a empregalo contra outros grupos discriminados.

Ao longo de seis meses, houbo entrevistas con profesionais de diversos sectores, grupos de debate con persoas racializadas e entrevistas individuais. Tívose en conta a interseccionalidade, é dicir, que as distintas identidades que oprimen e privilexian están interrelacionadas. Unha muller migrante, por exemplo, sofre dobre discriminación: polo sexo e pola orixe.

Malia ser case o 15% da poboación da comarca, un de cada sete habitantes, as conclusións nos cinco eidos analizados (vivenda, emprego, educación, institucións e social) reflicten as problemáticas dos migrantes e as persoas de etnia xitana: precariedade laboral, difícil acceso á vivenda, situacións de vulnerabilidade e abusos, segregación silenciosa nos colexios e trato desigual fronte ás administracións. Así mesmo, agromaron prácticas ilegais como cobrar máis por un alugueiro, un “imposto” polo empadroamento.

No caso concreto das mulleres, os resultados apuntan a que elas reciben menos oportunidades, e levan o peso das cargas familiares. Tamén son sexualizadas e asociadas á prostitución, especialmente as máis novas. Como punto positivo, entre elas tecen redes coas que se informan e apoian.

Integración e prexuízos

Como solucións para atallar o racismo estrutural, pedíronse accións coordinadas en tódolos ámbitos, pero tamén combater o “medo ao descoñecido” que nos leva a manter prexuízos. Ao remate, tivo lugar un debate coa presenza de migrantes. Falouse de “racismo económico”, xa que hai “migrantes de primeira, europeos ou ricos, e de segunda, os pobres ou de fóra do continente”.

Outra das cuestións tratadas foi a importancia de integrar ás segundas xeracións, “que non se sinten cidadáns do seu país de orixe, nin forman parte da sociedade de acollida”.