Tres de cada catro euros irán destinados a políticas sociais

ORZAMENTOS

A Xunta financia todo con recursos ordinarios, cando se esgotan as achegas europeas

O conselleiro de Facenda, onte en San Caetano. | David Cabezón

O proxecto de orzamentos da Xunta para 2027 reserva ao gasto social 11.343 millóns de euros, 756 máis ca este ano. A suba, do 7,1 %, supera a do conxunto das contas, que medran un 6,4 % ata os 15.158 millóns, e fai que a partida social pase por primeira vez dos 11.000 millóns. O presidente do Goberno galego, Alfonso Rueda, fixo fincapé en que “tres de cada catro euros” das contas públicas galegas van para sanidade, educación e políticas sociais. O peso do eido social non deixou de crecer: desde 2021 engadiu máis de 2.800 millóns, case un 33 %.

Os 756 millóns adicionais repártense entre catro áreas. Sanidade leva a maior parte, 359 millóns, case a metade do incremento. Educación suma 239 millóns máis; as políticas sociais, 146; e emprego, 12. O Goberno galego destaca que este reforzo se financia na súa totalidade con recursos ordinarios, nun ano en que se esgotan as achegas europeas do Mecanismo de Recuperación e Resiliencia, e sen recorrer ao endebedamento, algo que sucede por cuarto exercicio consecutivo. O conselleiro de Facenda, Miguel Corgos, defendeu que a “primeira prioridade” do Executivo é o reforzo do gasto social.

Rueda subliñou a “especial incidencia” das contas en materia de vivenda. “Redobramos esforzos, duplicamos a partida para construír vivenda en 2027”, indicou.

Gasto social

O investimento en I+D+i duplicouse en sete anos

O Goberno galego duplicou o investimento destinado a I+D+i ao longo dos últimos sete anos, segundo os datos incluídos nos orzamentos autonómicos. As contas deseñadas para o exercicio de 2027 recolleron unha aposta pola mellora da competitividade do sector produtivo, área que recibiu unha achega específica de 360 millóns de euros. Esta cantidade supuxo un incremento do 7,2 % en relación aos fondos mobilizados durante o ano anterior.

No ámbito tecnolóxico e de investigación, a Administración autonómica anunciou que durante o ano 2027 se avanzará no desenvolvemento da nova Factoría de Intelixencia Artificial. Do mesmo xeito, confirmouse a posta en marcha do novo supercomputador Finisterrae IV.

No plano macroeconómico, o documento orzamentario para 2027 converteuse no cuarto consecutivo elaborado sen recorrer a un novo endebedamento. O Executivo autonómico defendeu que esta política blindou a solvencia e a sustentabilidade das contas públicas da comunidade.

A boa evolución financeira dos últimos exercicios permitiu á Xunta anticipar en catro anos os obxectivos fixados para a ratio que relaciona a débeda co Produto Interior Bruto (PIB) do ano 2030. De feito, o Goberno galego sinalou que este exercicio 2026 pechou cunha ratio débeda/PIB do 13,1%.

Máis alá das cifras, a Xunta vincula o gasto social a prioridades concretas. Na sanidade, apunta a unha atención primaria de calidade, á saúde mental e ao calendario de vacinas; na educación, a unha escola pública gratuíta en todas as etapas, máis inclusiva, con coidado dos profesionais e cunha FP cada vez máis competitiva; e, para os maiores, a máis prazas públicas e mellores centros residenciais. As universidades galegas contarán ademais con 582 millóns, 32 máis ca en 2026. Na vertente fiscal, as contas manteñen a dedución por fillo, de entre 360 e 2.400 euros, e consolidan no IRPF a rebaixa do 15% nos gastos en libros de texto e material escolar, ata 105 euros por alumno. A estas medidas súmase a baixada de 0,25 puntos nos catro primeiros tramos do IRPF, pensada para amortecer o efecto da inflación.

Rueda concluíu que son unhas contas “elaboradas tendo en conta as prioridades destes anos” e “axudando a familias e empresas” nun contexto marcado pola inflación, e que serven, na súa opinión, para “blindar” os servizos públicos. O Executivo entregará os orzamentos o luns ao presidente do Parlamento para a tramitación na Cámara, co obxectivo de que estean aprobados antes do 31 de decembro e en vigor o 1 de xaneiro.

As universidades recibirán 582 millóns o vindeiro ano

O sistema universitario galego contará con 582 millóns de euros durante o vindeiro exercicio, o que representou unha suba de 32 millóns na comparación económica entre os anos 2026 e 2027. O Goberno galego explicou que o vixente Plan de Financiamento 2022-2026 prorrogouse ata o ano 2027. A través deste documento marco, as institucións académicas recibirán un total de 3.124 millóns de euros. Esta contía global supuxo un aumento do 23 % respecto ao plan anterior, o que se traduciu en 581 millóns de euros a maiores. A Xunta asegurou que estas cifras consolidaron a estabilidade no financiamento das universidades, unhas institucións que na actualidade teñen garantida unha inxección de fondos de case 1,6 millóns de euros cada día.

Por outra banda, a Administración autonómica detallou o esforzo continuado por reforzar os recursos dos concellos, ao consideralos a administración máis próxima á cidadanía. As contas destinaron ás entidades locais un total de 661 millóns de euros, unha cantidade que se cualificou como a máis alta da historia. Dentro desta partida global, os fondos de financiamento municipal incrementáronse de maneira importante grazas á dotación do Fondo de Cooperación Local. Esta ferramenta superou por primeira vez a barreira dos 200 millóns.