Arte branca

A pseudociencia coa que se pretenden producir resultados contrarios ás leis da natureza, utilizando trucos, palabras rituais ou invocando a intervención de seres inexistentes; é a que o dicionario define como maxia. Desde tempos moi remotos, o ser humano aspira a desvelar, a coñecer e a utilizar aquilo que permanece oculto ós sentidos, á lóxica, á razón e ó criterio. As prácticas máxicas xurdiron mesturadas cos mitos de todas as culturas e desempeñan unha función determinante nas relixións animistas. Ogano distínguense perfectamente os dous termos, maxia e relixión. Tamén na psiquiatría pode estar presente o compoñente máxico, en enfermidades mentais e trastornos da personalidade.

O que impacta e asombra é o efecto marabilloso, non as causas, que resultan descoñecidas, inexplicables. Poñamos un exemplo: o obxecto ou a persoa que unhas veces desaparece e, outras, aparece da nada. Isto é ilusionismo. Trátase, case sempre dun espectáculo, de simular que se manexan forzas sobrenaturais e invisibles. Os ilusionistas e os prestidixitadores actúan coa finalidade de entreter, de deslumbrar ó público. Distintas son aqueloutras figuras (chámenselle bruxos, bruxas, meigas, meigos, feiticeiros etc) que din manexar saberes e ter poderes próximos á alquimia, a taumaturxia, a adiviñación, a nigromancia, o encantamento... Pretenden manipular forzas sobrenaturais.

Tocamos unha parte do tema que eu levaba na cachola; a maxia branca e a maxia negra

Algo no que eu non cavilaba a primeira xornada apracible e luminosa da primavera, cando Atheán me sorprendeu chegando á Insua dos Poetas ó volante dun automóbil utilitario. Aparcou e apareceu nun corpo. Esta vez na figura dunha moza loira, elegante e fermosa. Súper tecnolóxica ela, non pousou nin se desfixo para nada do seu teléfono móbil de última xeración. Saudoume en inglés e pediume -na mesma lingua- que a acompañase a facer un percorrido polo predio. Non me maliciei en absoluto. Cando xa estaba convencido de que non tiña máis remedio que chapurrear, como puidese, na fala de William Shakespeare, a aparente rapaza botou unha sonora gargallada e ripou, de socato, a perruca. Era Pepe Sorribas, o estudante de filosofía con inquedanzas literarias. Tan posto e maquillado estaba que nin se lle coñecían as picaduras da varíola no rostro. Tirou do peto o seu cigarro electrónico e púxose a falar comigo, coa voz agradable, maina e grave, de Atheán, en correctísimo galego. -Cómpre dar exemplo- díxome -a calidade da nosa lingua está por debaixo do chau. Estiven de xurado nun certame literario e quedei horrorizado! Non só pola colocación dos pronomes, todos do revés, polo léxico castrapizado, nin idea da sintaxe...Os que o saben non o escriben e os que fachendean de escritores, na meirande parte neofalantes, algo que está moi ben, nin se molestan en aprenderen-.

Tocamos unha parte do tema que eu levaba na cachola; a maxia branca e a maxia negra. Coincidimos en que en Galicia sempre houbo da primeira, pouco da segunda. A boa vontade humana encaixa coa nosa idiosincrasia. Tratábase de combater os feitizos ruíns, tirar o mal de ollo, sandar o tangaraño, pescudar na alma dos doentes procurando a saúde física e mental...E xa nos digamos o bo facer dos compoñedores e das mulleres entendidas en herbas, emplastos e xaropes. Eran as sabias ; rexas, nobres e moi agudas. -Souben dunha, conteille a Atheán, especializada en aflixidos.. A súa terapia era totalmente ocupacional. Púñalle na mau unha ferramenta e ordenáballe un labor concreto. Claro, dependendo dos traballos do momento: -vaite sachar ese millo e non ergas o lombo ata que eu volva; acende o lume, pica eses nabos, cóceos e lévallos ós porcos; eiquí tes o fouciño, afíao e sega dúas estaxes de centeo nesta leira. Detrás de ti van ir istes dous, para facer mollos, atar e pór medeiros-. Ela sempre tiña ocupación para os que se ían consultar. O tratamento valíalles, na maioría dos casos. Cando alguén se repuña, a sabia de Tras do Monte, botáballe as maus ós colares e berráballe, diante da xente toda: -Nugallao, preguiceiro, estás afeito á mancoca! Ti non tes nada, lampantín! Vaite de eiquí, camándula lacazán!.- E, de seguido, en vez de lle dar unha rebanda de pantrigo e un vaso mediado de viño, como faguía cos que lle traballaran, zorregáballe un couce no cu e púñao fóra.