Implicacións da nova lei de multirreincidencia

Dende o 10 de abril, xa está en vigor a Lei Orgánica 1/2026, de 8 de abril, en materia de multirreincidencia, a cal, modifica o Código Penal e a Lei de Enxuizamento Criminal, sendo aplicables estas modificacións aos delitos cometidos (no enxuizados) a partir da referida data, salvo que estas modificacións sexan máis beneficiosas para a persoa acusada, aínda que, como veremos, difícilmente sucederá.

Na exposición de motivos, a Lei fai mención á súa finalidade, centrándose en combatir a resposta penal aos delitos de escasa cuantía, pero reiterativos (o que denomina multirreincidencia) especialmente no comercio local, onde, existía certa sensación de impunidade ou facilidade en que se volvesen a cometer. Tamén se centra en agravar os delitos en explotaciones agrícolas e gandeiras, que se vían gravemente afectadas pola sustracción de cultivo e maquinaria ou ferramenta, sendo necesario, ata esta reforma, acreditar que era un perxuicio grave, e agora, simplemente que o valor do sustraído sexa superior a 400 euros. Tamén se agrava a sustración de dispositivos móviles, polo feito do perxuizo que supón máis alá do seu valor, en canto á privacidade, datos bancarios e incomodidade na restauración da información e no seu, por desgraza, esencial, uso na vida cotiá, polo que non sería aplicado aos dispositivos de exposición ou para a venta.

Con esta reforma, desaparece o criterio cuantitativo de que o valor do sustraído fora superior a 400 euros para agravar a pena do delito de hurto, sendo sustituído pola multireincidencia, é dicir, se o culpable do delito leve de hurto, no momento da comisión, xa tiña tres antecedentes de igual natureza e que non sexan cancelables, será castigado coa pena de prisión de 6 a 18 meses (antes pena de multa).

Respecto ao procedemento penal, modifícanse os artigos 13 e 544 bis da Lei de Enxuizamento Criminal

Pero, a verdadeira implicación, especialmente na sensación social de facilidade de reiteración e escaso reproche penal, está na suspensión da execución da pena, xa que, antes, un delito leve non computaba a efectos de concederse a suspensión, pero agora se existe o agravante de multirreincidencia, pode privar desta suspensión e conlevar o ingreso en prisión. Esto se materializa na modificación do artigo 22, 8ª, do Código Penal.

Tamén se modifica o artigo 80, regla 1ª do apartado 2, imposibilitando que se considere delincuente primario a un reo por delito leve agravado por multirreincidencia.

Entre outras modificacións, tamén se agrava: o delito de estafa en caso de tres condenas anteriores da mesma natureza; o delito de defraudación de fluído eléctrico; e se engade o delito de “petaqueo” ou suministro loxístico de combustible ás narcolanchas.

Respecto ao procedemento penal, modifícanse os artigos 13 e 544 bis da Lei de Enxuizamento Criminal, para garantir que os xulgados poidan adoptar con maior eficacia medidas cautelares de carácter persoal, como a prohibición de acudir ou residir en determinados lugares.

Finalmente, modifícase o artigo 105.3 da referida Lei de Enxuizamento Criminal, lexitimando ás entidades locales para exercer a acción penal nos delitos de hurto.