Amarga Navidad

Volve a gran pantalla Pedro Almodóvar. Íspese ao público coas súas fobias, paixóns e sentimentos máis íntimos como xa fixo en Dolor y gloria (2019) o seu filme máis persoal e destacable dos últimos quince anos. Outra vez o cineasta manchego volve a xogar cos límites da realidade e da ficción: regálanos un poderoso drama feminino en forma de caixas chinas, de historias dentro doutras historias.

A película móvese arredor dun cineasta consagrado que empeza a escribir un novo guión e a primeira historia que nos conta é a de Elsa, unha directora de películas de culto que fai publicidade. A nai de Elsa morre durante unha longa ponte do mes de decembro e ela atopa refuxio no traballo sen darse conta da importancia que ten concederse un tempo necesario para gardar o duelo pola ausencia materna... Pero isto é só o principio.

Amarga Navidad é unha evolución natural de Dolor y gloria, onde a sinceridade e a autocrítica chegan a uns niveis de brutalidade inesperados

Os personaxes magnificamente interpretados por Leonardo Sbaraglia e Barbara Lennie son os alter-egos do director que podemos atopar neste filme. A morte e a memoria son temas recorrentes nas últimas longametraxes do director e aquí o loito leva máis presenza. A pesar disto Amarga Navidad non chega a ser un filme crepuscular como o anterior, La habitación de al lado (2024). O director ponse outra vez a reescribir a mesma historia, pero deixando a esperanza a dando voz a personaxes que ata agora viviron na sombra da súa intimidade. Amarga Navidad é unha evolución natural de Dolor y gloria, exaspera a metaficción e ao mesmo tempo a sinceridade e a autocrítica chegan a uns niveis de brutalidade inesperados.

Amarga Navidad é cine dentro do cine desde o punto de vista da creación, unha especie de 8 ½ minimalista, pero igualmente sincero. Na conversa final entre o personaxe de Sbaraglia e a súa ex-axente, interpretada por Aitana Sánchez-Gijón, atopamos concentradas, nun excelente desafío dialéctico, verdades brutais e críticas implacables. Tamén neste diálogo – estendendo a metaficción- atoparemos ao propio cineasta manchego inflixirse as críticas máis feroces á súa filmografía empezando con interrogar a historia que acabamos de ver ata aquel momento. O filme cuestionase a se mesmo. Ao igual o debate ético sobre os límites da autoficción está moi presente.

Se a historia ten moitos xiros inesperados e son moitos os actores e as actrices implicadas, a posta en escena é bastante austera no aspecto formal. Aínda así o filme está coidadosamente iluminado cunha clásica paleta de cores almodorviana, esta vez firmada polo director de fotografía Pau Esteve Birba.

Chavela Vargas, Amaia Romero e o compositor Alberto Iglesias poñen a partitura máis emotiva para este “novo” melodrama de Pedro Almodóvar. Un filme igualmente sentido e honesto como Dolor y gloria e onde as emocións non están cinguidas baixo a forma.