O bo goberno

Hai uns días tiven a oportunidade de intervir, en nome do grupo popular, na Comisión 3ª do Parlamento de Galicia -economía, facenda e orzamentos-, co gallo de dárlle-la réplica á directora xeral de Emprego Público e Administración de Persoal da Xunta de Galicia, quen comparecía para dar conta dos logros do seu departamento. No decurso da sesión, despois de escoita-las intervencións da oposición, decidín expoñer un texto -madurado por anos de observación, lectura e reflexión- sobre a miña concepción do que é e mais do que non é un bo goberno. Tal concepto resúmese nunha idea moi sinxela: gobernar non é o mesmo que exerce-lo poder, nomeadamente cando ese exercicio se confunde coa ocupación das institucións, coa vontade de controlalas ou coa obsesión por perdurar nelas. Porque, cando isto acontece -téñoo dito en varias ocasións-, o poder deixa de ser un instrumento ó servizo da sociedade e se converte nun fin en si mesmo. E, daquela, todo, absolutamente todo, acaba por se transformar nunha moeda de troco: as propias institucións, os compromisos adquiridos, os recursos públicos e, coma corolario, as expectativas de vida de millóns de persoas. Nese caldo de cultivo, insisto, é onde medran máis facilmente os virus da arbitrariedade, o clientelismo e a corrupción, ó tempo que as institucións deixan de servir ó interese xeral, -a procura do ben común-, en favor dun poder que se alimenta a si mesmo. Velaquí, a realidade actual de España.

Para min, gobernar é outra cousa. En termos xerais, consiste en asumi-la responsabilidade de conducir unha sociedade cara uns obxectivos comúns, ó tempo que se crean as condicións imprescindíbeis para que cada persoa poida desenvolverse libremente, aproveitando as súas oportunidades, en competencia leal e baixo unhas regras normativas e morais claras, xustas e iguais para todos. Consonte a isto, un bo goberno debe reunir, cando menos, catro características: estabilidade, representatividade, eficiencia e realismo. Son condicións sine qua non para gobernar; os ingredientes dunha receita política que se necesitan mutuamente porque se complementan para elabora-lo prato desexado. E se ben poden, nun intre concreto, entrar en conflito, é labor do goberno asegura-lo equilibrio harmónico entre elas. Velaí, a realidade de Galicia.

Por unha banda, unha estabilidade que xera previsibilidade, certeza e confianza, porque unha sociedade non pode progresar cando vive sometida á incerteza, á ocorrencia ou á improvisación, como acontece hoxe en día na Praza Maior de Ourense. En segundo lugar, está a representatividade que proporciona lexitimidade e equilibrio social, e que non significa só obte-la maioría nas urnas; refírese a unha presencia no territorio, en relación permanente coa sociedade, por mor de escoitar ós seus sectores senlleiros e coñece-las súas preocupacións e necesidades.

Por outro lado, falo de eficiencia, que é a tradución práctica da responsabilidade posto que as institucións están para resolver problemas, prestar servizos, aproveita-los recursos dispoñíbeis e conseguir resultados para o conxunto; o chamado interese xeral ou ben común. E, para rematar, saliento o realismo; unha praxe política que esixe coñece-lo territorio, comprende-las súas limitacións e posibilidades, distingui-lo posíbel do desexábel e decidir segundo as circunstancias concretas nas que vive a sociedade. Polo tanto, gobernar significa traballar coa realidade das cousas; isto é, con aquilo que a sociedade é per se; non consiste en aplicar unha fórmula abstracta, concibida na escuridade dun despacho transformado, para a ocasión, na versión moderna da caverna platónica. Unha caverna que, baixo o engado das sombras chinesas que se proxectan na parede do noso vivir cotián, nos presenta como Bálsamo de Fierabrás a un elaborado con base en propostas utópicas, mercadeo cos problemas da xente, tactismos electorais e demasiadas mentiras.