Cento cincuenta anos sen privilexios

Conta a lenda de O Couto Mixto que unha raíña, na Baixa Idade Media, fuxía dunhas persoas que querían atrapala. Chegou entón a área que formaban as actuais aldeas de Rubiás (Baltar), Meaus e Santiago (Calvos de Randín). "A xente que naquel momento habitaba a zona acolleron á monarca e, en pago por axudala, ela concedeulles os privilexios dos que gozou O Couto Mixto, como non pagar tributos a España nin a Portugal, comercializar calquera produto e o dereito dos mozos a non seren alistados nos exércitos de ningún español ou luso. Isto foi ata 1868, cando o Tratado de Lindes se aplicou e esta zona de case 3.000 hectáreas foi repartida entre os dous países". Esta historia, e moitas máis sobre o contrabando, a Santa Compaña ou o Camiño Privilexiado, un carreiro polo que circulaban mercadorias e persoas con total liberdade, están recollidas no libro "O Couto Mixto. Aspectos folclóricos", de José Rodríguez Cruz (A Gudiña, 1956), membro da Asociación Amigos do Couto Mixto. A obra será presentada esta tarde ás 20,00 horas, no Liceo polo autor, Xosé González Martínez e Luis García Mañá.

Sempre interesado pola etnografía, este policía nacional comezou a recopilar as testemuñas dos veciños desta zona do sur de Ourense, co obxectivo de coñecer máis a fondo a historia do Couto Mixto, aínda que había historias que xa sabía, como a "existencia dun xuíz e de tres de acordo, cada un dos cales representaba a unha das aldeas. Eu tiña toda a documentación recollida xa a comezos dos 2000 -contos, lendas, toponimia-, pero agora, cando se cumpren 150 anos da demolición desta zona privilexiada, este é unha das homenaxes que quería facerlle", explica Cruz, que no ano 2009 foi elixido xuíz de honra do Couto. A celebración deste aniversario será o 7 de xullo en Santiago de Rubiás a partir das 12,00 horas.