O nacemento de Ourense e o comercio

Aínda que o digan Cuevillas, Ferro Couselo ou o sumsumcorda, a orixe de Ourense non é termal. Se chega ser así, por que non xurdiu Ourense nas Caldas, na Chavasqueira, no Tinteiro, ou en Outariz? Por que non hai unha cidade en Prexegueiro ou en Berán? Hai moitas augas quentes que nacen en moitos sitios pero en...

A intrascendencia da verdade

A queixa vén de vello. O trobador Airas Nunes queixábase no século XIII de que no mundo minguara a verdade, polo que saíra na súa busca e preguntara por ela en mosteiros e en pousadas de peregrinos en Santiago, e non topara dela nin noticia. Si. A constatación da mentira interesada vén de lonxe, polo menos desde...

E agora, o museo de Belas Artes

É tempo de deixar que as boas noticias sobre o Museo Arqueolóxico sigan o seu camiño e poñerse con toda determinación a traballar sobre o museo de Belas Artes que Ourense precisa. Voulles explicar a miña idea, que a teño bastante meditada. O vello Museo da Praza Maior, cando o montou Ferro Couselo, era...

Sobre as obras no museo

Que ningunha outra institución lle ripase no noso imaxinario o nome de “museo” ao Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense fala da falla de dinamismo da cidade durante estes dezasete anos de peche. O lóxico sería que se tivesen desenvolvido outras iniciativas baseadas en pequenas realidades xerminais (cornamusa,...

Nomes bonitos

O outro día, unha señora dicía que non había nomes bonitos nin nomes feos, máis ou menos, e que todo dependía da cultura. Pois si e non. Si, desde logo, nalgunhas cousas, depende. Para min, sen irmos máis alá, o nome de Nemesio é do máis normal: bisavó, avoa, tía, irmán, primo... Máis raro se me fai Afonso, inda...

Un emparedado moderno

Na idade medieval e moderna chamábanlles “emparedados” -sobre todo “emparedadas”- a aquelas persoas que renunciaban á vida da sociedade por unha razón ou outra e decidían vivir xuntas dentro dunha casa sen saír. Loxicamente, naquel tempo tiña un matiz relixioso e moitos eran os casos de mulleres que fuxían así dun...

Vox e botox

Non me gusta falar dalgunhas cousas por culpa das leis da aerodinámica. Saben ben os pilotos, como os rapaces que voan cometas, que para despegaren é mellor ter o vento en contra. E algúns políticos tamén o saben. Entre eles, os dese partido cuxo nome vén antes no meu dicionario Vox de latín, que a palabra...

Holocausto e futuro...

Mañá, día 27 de xaneiro, conmemórase o día internacional do holocausto do pobo xudeu a mans de Hitler e os seus secuaces, e é bo lembralo unha vez ao ano para saber ata onde pode chegar a vesania duns homes e a pasividade doutros, etc., etc. A verdade é que non me seduce o tema, aínda que sexa necesario volver...

Galicia bilingüe e o Partido Nazi

Que ninguén se asuste: non vou facer ningunha asimilación dun co outro. É só unha cuestión de xogo lingüístico porque non quería titular o artigo “Arre carallo!” que era o que primeiro me veu á cabeza ao ver que Galicia Bilingüe se integrara nunha organización que se chama Hablamos Español. E vóumelles explicar,...

Contra Master Chef Junior

Sen máis reviravoltas. O programa Masterchef junior paréceme unha indecencia. E iso que me gusta cociñar e, desculpen a pedantería, non o fago mal. Non lles son eu de cociña mixiricas; de “reducións”, “escumas” e demais trapalladas. O que fago bastante ben é o caldo con unto francés, a cachucha e o dente prensados,...

A banalización da hipérbole

Oculto lector sabe que a hipérbole é un recurso ou figura literaria que consiste na máxima esaxeración. Dicir, por exemplo, “morrín de risa” ou “onte había un millón de persoas polos viños”. Así, non só no mundo da literatura senón na propia expresión da fala cotiá usamos todos, continuamente, hipérboles; as máis...

Noticias de Andalucía

Chéganme noticias do sur. A reflexión dun andaluz simpático, normal, do rural, afortunado, de idade media, con contactos continuos na escala social por arriba e por abaixo, con moitas vivencias territoriais do aquí e do acolá andaluz, e que mira a política como puro espectador, pois o seu é o mundo do traballo -de...

O Etna e nós

Que eu lembre, e é fácil a cousa, estiven na cima do Etna unha soa vez. E teño dúas lembranzas claras: unha canseira apreciable -fora pasar o día desde a illa de Malta- e unha sensación de pillería no curuto do volcán semellante á que un nota en moitos outros puntos turísticos do mundo, sobre todo de Italia. Alí...

Peliqueiros de Coruña e mariñeiros de Xinzo

Como? Que non hai peliqueiros na Coruña nin mariñeiros en Xinzo? Parécelles? A min tamén, pero... Ou unha de dúas, ou o imperialismo e os “imbéciles” de que fala o himno galego e que tanto gustan de evocar retoricamente algúns, borraron as trazas todas dos peliqueiros que había por Galicia e dos mariñeiros de...

Nadal ou Natal?

Ahistoria das palabras está chea de reviravoltas. Dun mesmo étimo latino poden derivar palabras con significados moi distintos ou idénticos. Faláballes o outro día de traizón e tradición. Pero sinónimos e parecidas son alumear ou iluminar, ou inchar ou inflar, por exemplo. En fin, sempre me chamou a atención a...

O apalpador (e a apalpadora)

Non é casualidade que en todas as linguas latinas as palabras tradición e traizón sexan tan parecidas, pois veñen do mesmo vocábulo latino. Se tradición significa “conxunto de usos e costumes antigos propios dun pobo, transmitidos de xeración en xeración”, traizón (derivada do étimo común “traditionem”) fai...

O disparate Barbañica

Onda o Polvorín únense dúas vías de auga: unha vén das terras de Seixalbo; a outra, das da Valenzá. Nos “Documentos de la Catedral de Orense” de don Emilio Duro Peña, localízase o nome da primeira xa no 1200 como Barbaña; e a segundo, dezasete anos despois, aparece como “río de Pontón”. O Barbaña, como sabemos, “é...

Ponte Nova, Ponte Nova

Dígoche, ponte centenaria xa desde este ano, que te poñas nova. Que te poñan nova, mellor dito. Unha boa volta xa lle deron -limpa fixa e con esplendor- aínda que haxa burros que ornean co spray nos seus baixos; a min aínda me gustaría que lle desen outra reviravoltiña. Si, houbo no seu momento algún proxecto...

Quen manda(rá) aquí?

Se poñemos esta frase en Google sáenos máis de 40 millóns de entradas, que non de respostas porque, a verdade, é cuestión complicada, unha das grandes preguntas que hoxe se fai en todo o mundo a xente á que lle interesa ese nivel de reflexión. Coa actual promoción da adición patolóxica ao divertimento -sempre hai...

Hai corenta anos...

Un empeza a ser bastante maior cando lembra o que votou hai corenta anos. Pero todos os que votamos daquela lembramos o voto. Para moitos, era a primeira vez que tiñamos opción de participar na decisión sobre o campo de xogo no que nos queriamos xogar o futuro. Seguramente poucos cambiarían o que votaron; eu si....